
1-китоб
Томошабин ва мавсум
Томошабинни залга қандай олиб келиш ва яна қайтариш. Томошабинимиз ким, биз унга нима таклиф қиламиз, спектаклни қандай тарғиб қилиш, чипта сотиш ва одамни театрда кутиб олиш.

Директор, зал маъмури ва маркетинг учун масъул ходимга мўлжалланган услубий қўлланма. «Томошабин ва мавсум» номли 1-китоб томошабинни залга қандай олиб келиш ва яна қайтариш ҳақида. «Позиция ва қиёфа» номли 2-китоб қиёфани нима учун ўзгартириш ва ребрендингни қандай олиб бориш кераклигини тушунтиради. Китобларга 19 шакл ва 66 мисолдан иборат кутубхона илова қилинган.
Бу ерда нималар бор
Икки китоб
1-китоб ҳар мавсумда қилинадиган иш ҳақида. 2-китоб бир неча йилда бир марта қилинадиган лойиҳа ҳақида. Театр биринчисидан иккинчисига ўтади.

1-китоб
Томошабинни залга қандай олиб келиш ва яна қайтариш. Томошабинимиз ким, биз унга нима таклиф қиламиз, спектаклни қандай тарғиб қилиш, чипта сотиш ва одамни театрда кутиб олиш.

2-китоб
Қиёфани нима учун ўзгартириш, брендни нимага қуриш, ребрендингни қандай олиб бориш ва янги қиёфа билан қандай ишлаш. Уч иш даражаси: тартиб, қиёфани янгилаш ва ребрендинг.
Қўлланмага уч кириш йўли
Театрда ҳар кимнинг ўз иши бор. Ўз ролингизни танланг ва 1-китобнинг керакли бўлимларини очинг.
Агар сиз директор бўлсангиз
Боб охирида директор учун ҳар ойлик тўққиз савол бор. Ойда бир марта сизга бир саҳифалик ҳисобот олиб келишади.
Бобни очишАгар сиз маркетинг учун масъул бўлсангиз
«Дастлабки 90 кун» бўлимидан бошланг. Кейин босқичма-босқич боринг: режалаштирамиз, бажарамиз, ҳисоблаймиз.
Дастлабки 90 кундан бошлашАгар сиз зал маъмури бўлсангиз
Сизнинг бўлимларингиз: «Театрдаги оқшом», «Одоб ва дресс-код», «Томошабинни қайтариш». Болалар театрида яна «Оилавий ташриф».
«Бажарамиз» босқичини очиш1-китоб. Томошабин ва мавсум
1-китоб театрни мавсум бўйлаб уч босқичда олиб ўтади: мавсум бошланишидан олдин режалаштирамиз, ҳар бир спектаклда бажарамиз, ҳар ой ҳисоблаймиз.
Мавсум якунлари кейинги мавсум режасига айланади. Китобни бошидан охиригача ўқиш мумкин. Вазифа пайдо бўлганда керакли бўлимни очиш ҳам мумкин: премьера чиқариш, нархларни ўзгартириш, биринчи ташрифдан кейин томошабинларни қайтариш.
Маслаҳатлар томошабин тадқиқотларига ҳамда Ўзбекистон, Россия, Қозоғистон, Европа, Буюк Британия ва АҚШ театрлари тажрибасига асосланади.
Ишнинг исталган қисмини мутахассисларга топшириш мумкин. Қўлланма вазифани қўйиш ва натижани қабул қилишга ёрдам беради. Қўлланма аниқ ижрочиларни тавсия қилмайди.
Матнда тепасида сарлавҳаси бор ажратилган хатбошилар учрайди. Сарлавҳа бу хатбоши нима учун кераклигини ва у билан нима қилишни айтади.
Нима қилиш бўйича маслаҳат. Уни дарҳол ишга олиш мумкин.
Маслаҳат таянадиган рақамлар ва тадқиқот хулосалари. Қарорни директорга ёки жамоага тушунтириш керак бўлганда асқотади.
Бошқа театр шунга ўхшаш вазифани қандай ҳал қилгани. Мисоллар кутубхонасида бундан ҳам кўп мисол бор.
Шакллар саҳифасидан юклаб олиб тўлдириш мумкин бўлган шакл ёки жадвал.
Томошабин театрга боришга кассадан анча олдин қарор қилади. Қўлланма театр уни йўлда қаерда йўқотишини ва афишадан тортиб қайта келишга таклифгача ҳар қадамда уни қандай ушлаб қолишни кўрсатади.
Босқичлар
Ҳар бир босқичга қўлланманинг алоҳида боби бағишланган, унда шакллар ва мисоллар бор. «Жамоа ва дастлабки 90 кун» бобидан бошлаган маъқул: у янги мавсумни кутишни талаб қилмайди.
Томошабинимиз ким, биз унга нима таклиф қиламиз ва бу қанча туради.
Мавсум бошлангунча театр икки ёки уч томошабин гуруҳини танлайди ва улар учун ваъдани шакллантиради. Афишада кириш спектаклларини сақлайди, нархларни зал зоналари ва ҳафта кунлари бўйича белгилайди. Боб охирида ўз-ўзини текшириш бор: директор, зал маъмури ва маркетинг учун масъул етти саволга алоҳида-алоҳида жавоб беради.

Бу бобда
Спектакль кампанияси: намойишдан олдин саккиз ҳафта ва кейин икки ҳафта.
Мавсум давомида ишнинг асосий бирлиги битта спектакль кампанияси. Бобда ҳафталар бўйича тақвим ва унга керак бўлган ҳамма нарса бор: спектакль ҳақидаги жумла, афиша, ҳамкорлар, чипта харид қилиш, театрдаги оқшом ва қайта келишга таклиф. Томошабиннинг беш қадами театр одамларни қаерда йўқотаётганини топишга ёрдам беради.

Бу бобда
афиша, ижтимоий тармоқлар, премьера, ҳамкорлар
спектакль ва оқшомнинг тушунарли тавсифи
уч қадамда чипта, тўсиқларсиз
кутиб олиш, оқшом, QR кодли дастурча
бир ҳафта ичида яна таклиф
Олти кўрсаткич ва ҳар бирига жуфт, рақамларни қаердан олиш ва уларни қанчалик тез-тез кўриб чиқиш.
Ҳар бир кўрсаткич иккинчиси билан жуфт юради. Шунда бирининг ўсиши бошқасининг тушишини яширмайди: зални бепул чипталар билан тўлдириш мумкин, лекин унда бир жойдан тушум камаяди. Ойда бир марта рақамлар бир саҳифалик ҳисоботга йиғилади ва директор билан муҳокама қилинади.

Бу бобда
1-китоб мундарижаси
2-китоб. Позиция ва қиёфа

2-китоб театр бренди ҳақида: томошабин чипта олишдан олдин театр ҳақида нимани билади ва театр қандай кўринади.
Иш тўрт босқичда боради. Ҳар бир босқич битта саволга жавоб беради ва жамоа кейин фойдаланадиган тайёр натижа билан якунланади.
Театрларда иш ҳажми турлича, шунинг учун китоб уни уч даражага бўлади. Театр ўз даражасини биринчи босқичда чек-лист ёрдамида танлайди.
Исталган босқичда театр мутахассисларга мурожаат қилиши мумкин: тадқиқотчига, стратегга, дизайнерга, студияга ёки агентликка.
Онлайн ўқишҚиёфани нима учун ўзгартириш керак
Битта жумлада сабаб ва танланган иш даражаси
Брендни нимага қурамиз
Фактлар папкаси ва бир саҳифалик бренд асоси
Ребрендингни қандай олиб бориш керак
Услуб қоидалари ва шаблонлар
Янги қиёфа билан қандай ишлаш керак
Ишга тушириш режаси, «олдинги» ва «кейинги» рақамлар
Уч иш даражаси
Қиёфа аввалгидек қолади ва бир хил кўринишга келади.
Театр ҳақидаги сўзлар қолади, кўриниш ўзгаради.
Театр ҳақидаги сўзлар ҳам, кўриниш ҳам ўзгаради.
Мисоллар кутубхонаси
Театр нима қилди, қандай натижага эришди ва Ўзбекистондаги театр бундан нимани такрорлаши мумкин. Мисолларни тажриба сифатида олинг ва ўз маданиятингиз, шаҳрингиз ва томошабинингизга мослаб қўлланг.
Шакллар
Жадваллар кўрсаткичларни ўзи ҳисоблайди. Ҳужжатларни компьютерда тўлдиринг ёки чоп этинг. 1-китобга ўн икки шакл, 2-китобга етти шакл илова қилинган.
Таассуротни бола олади, танлайдиган ва пул тўлайдиган эса катта ёшли одам. Шунинг учун болалар театрининг ўз тақвими, ўз нархи ва ўз кўрсаткичлари бор.

Болага ҳикоя ва қаҳрамон керак, катталарга эса тушунарли ёш, давомийлик ва нарх.
Афишадаги рақамнинг ўзи эмас, бола нимани кўриши ва залда қанча ўтириши ҳақида тушунтириш.
Педагоглар билан қандай келишиш, улардан нимани сўраш ва биринчи ташрифдан кейин синфни қандай йўқотмаслик.
Мактаб билан театрга бориш қандай қилиб дам олиш куни бутун оила билан боришга айланади.
Тармоқда болалар ва ўсмирлар учун 16 театр бор: ўн икки қўғирчоқ театри ва тўртта ёш томошабинлар ҳамда ёшлар театри. Барча намойишларнинг деярли ярми болалар учун.
Мақоми ва алоқа
«Театр бренди» қўлланмаси икки китоб, ўн тўққиз шакл ва мисоллар кутубхонасидан иборат.
Қўлланма тавсиявий хусусиятга эга ва норматив-ҳуқуқий ҳужжат эмас. Нархлар, шартномалар, харажатлар ва штат бўйича қарорларни театр Ўзбекистон Республикаси қонунчилиги ва ўз ички ҳужжатлари асосида қабул қилади.
Ўзбекистон Республикаси Маданият вазирлигининг топшириғи билан тайёрланган. Ишлаб чиқувчи: MA’NO Branding агентлиги, Тошкент.
Ўзбекистон ҳужжатларига, мамлакат театрлари ижтимоий тармоқларни қандай юритиши ва қандай маълумот улашиши бўйича кабинет тадқиқотига ҳамда хорижий томошабин тадқиқотларига. Ўзбекистон театрлари томошабинлари ҳақида маълумот ҳозирча кам, шунинг учун хорижий рақамлар меъёр эмас, мўлжал вазифасини бажаради.
Қўлланма рус ва ўзбек тилларида мавжуд. Ўзбекча версияси уч хил ёзувда бор: кирилл, лотин ва янгиланган лотин.
Қўлланмани қўллаш бўйича саволларни Ўзбекистон Республикаси Маданият вазирлиги қабул қилади: [вазирликдаги масъул: лавозими, исми, почтаси, телефони].
Ижтимоий тармоқлар ва реклама
Ижтимоий тармоқлар, сайт ва реклама қадамма-қадам
Театрлар аллақачон Instagram ва Telegram юритмоқда ва реклама бермоқда. Бобда иш қадамма-қадам тасвирланган: мажбурий минимумдан блогерлар ва ўз артистларигача.
Мавсум олдидан мажбурий минимум
Ижтимоий тармоқлардаги профиль
Сайт
Чипта сервиси
Театрлар чиптани онлайн чипта сервислари, масалан iTicket.uz ёки Afisha.uz орқали ва ўз сайти орқали сотади. Яна бир текшириладиган жой: театрнинг Google, Яндекс Карталар ва 2GIS хизматларидаги карточкаси.
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
«Ижтимоий тармоқлар ва реклама» бобини ўқишНашрлар ҳафтаси
Ҳафтасига уч пост ва ҳар куни сторислар, беш рукн бўйича: саҳна ортида, танишув, спектакль, томошабин, афиша.
Спектакль учун олти кадр
Парча, зал муносабати, саҳна ортида, камерага гапираётган артист, фойе, чиқишдаги томошабин. Вертикал ва субтитрлар билан.
Қадамма-қадам реклама
«Тарғиб қилиш» тугмаси ўрнига реклама кабинети, бир ҳафтага уч аудитория ва уч ролик, кейин энг яхши боғламни қолдириш.
Блогерлар
Аудиторияси сизникига мос келадиган маҳаллий блогерлар. Прогонга таклиф, алоҳида промокод, «реклама» белгиси.
Ўз артистларингиз
Хоҳловчи уч-беш киши, нимани суратга олиш мумкинлиги ҳақида эслатма, ҳар бир постда театрни белгилаш. Асосий аккаунт театрда қолади.
Нима сотди
Ҳар бир канал учун алоҳида промокод ёки ҳавола ва ойлик ҳисоботда битта қатор: қанча сарфладик, қанча сотдик, қанча тушум олдик.