Ўзбекистон Республикаси
Маданият вазирлиги
Ўзб
Китобларни юклаб олиш
Иллюстрация: театр залида томошабинлар спектакль кўрмоқда

Театр бренди: икки китобли қўлланма

Директор, зал маъмури ва маркетинг учун масъул ходимга мўлжалланган услубий қўлланма. «Томошабин ва мавсум» номли 1-китоб томошабинни залга қандай олиб келиш ва яна қайтариш ҳақида. «Позиция ва қиёфа» номли 2-китоб қиёфани нима учун ўзгартириш ва ребрендингни қандай олиб бориш кераклигини тушунтиради. Китобларга 19 шакл ва 66 мисолдан иборат кутубхона илова қилинган.

Бу ерда нималар бор

2китоб: мавсум ва қиёфа
66мисол: 17 мамлакатдаги театрлар
19шакл ва шаблон

Икки китоб

Қўлланманинг икки китоби

1-китоб ҳар мавсумда қилинадиган иш ҳақида. 2-китоб бир неча йилда бир марта қилинадиган лойиҳа ҳақида. Театр биринчисидан иккинчисига ўтади.

Иллюстрация: театр залида томошабинлар спектакль кўрмоқда

1-китоб

Томошабин ва мавсум

Томошабинни залга қандай олиб келиш ва яна қайтариш. Томошабинимиз ким, биз унга нима таклиф қиламиз, спектаклни қандай тарғиб қилиш, чипта сотиш ва одамни театрда кутиб олиш.

58 саҳифа, 12 шакл

Онлайн ўқиш
Иллюстрация: томошабинлар бир хил услубдаги афишалар ёнидан театр кираверишига бормоқда

2-китоб

Позиция ва қиёфа

Қиёфани нима учун ўзгартириш, брендни нимага қуриш, ребрендингни қандай олиб бориш ва янги қиёфа билан қандай ишлаш. Уч иш даражаси: тартиб, қиёфани янгилаш ва ребрендинг.

59 саҳифа, 7 шакл

Онлайн ўқиш

1-китоб. Томошабин ва мавсум

Бутун мавсум учун битта китоб

1-китоб театрни мавсум бўйлаб уч босқичда олиб ўтади: мавсум бошланишидан олдин режалаштирамиз, ҳар бир спектаклда бажарамиз, ҳар ой ҳисоблаймиз.

Мавсум якунлари кейинги мавсум режасига айланади. Китобни бошидан охиригача ўқиш мумкин. Вазифа пайдо бўлганда керакли бўлимни очиш ҳам мумкин: премьера чиқариш, нархларни ўзгартириш, биринчи ташрифдан кейин томошабинларни қайтариш.

Маслаҳатлар томошабин тадқиқотларига ҳамда Ўзбекистон, Россия, Қозоғистон, Европа, Буюк Британия ва АҚШ театрлари тажрибасига асосланади.

Ишнинг исталган қисмини мутахассисларга топшириш мумкин. Қўлланма вазифани қўйиш ва натижани қабул қилишга ёрдам беради. Қўлланма аниқ ижрочиларни тавсия қилмайди.

Матнда тепасида сарлавҳаси бор ажратилган хатбошилар учрайди. Сарлавҳа бу хатбоши нима учун кераклигини ва у билан нима қилишни айтади.

Ғоя

Нима қилиш бўйича маслаҳат. Уни дарҳол ишга олиш мумкин.

Маълумот

Маслаҳат таянадиган рақамлар ва тадқиқот хулосалари. Қарорни директорга ёки жамоага тушунтириш керак бўлганда асқотади.

Мисол

Бошқа театр шунга ўхшаш вазифани қандай ҳал қилгани. Мисоллар кутубхонасида бундан ҳам кўп мисол бор.

Восита

Шакллар саҳифасидан юклаб олиб тўлдириш мумкин бўлган шакл ёки жадвал.

Томошабин театрга боришга кассадан анча олдин қарор қилади. Қўлланма театр уни йўлда қаерда йўқотишини ва афишадан тортиб қайта келишга таклифгача ҳар қадамда уни қандай ушлаб қолишни кўрсатади.

Босқичлар

Мавсум уч босқичда

Ҳар бир босқичга қўлланманинг алоҳида боби бағишланган, унда шакллар ва мисоллар бор. «Жамоа ва дастлабки 90 кун» бобидан бошлаган маъқул: у янги мавсумни кутишни талаб қилмайди.

1

Режалаш­тирамиз

Томошабинимиз ким, биз унга нима таклиф қиламиз ва бу қанча туради.

Мавсум бошлангунча театр икки ёки уч томошабин гуруҳини танлайди ва улар учун ваъдани шакллантиради. Афишада кириш спектаклларини сақлайди, нархларни зал зоналари ва ҳафта кунлари бўйича белгилайди. Боб охирида ўз-ўзини текшириш бор: директор, зал маъмури ва маркетинг учун масъул етти саволга алоҳида-алоҳида жавоб беради.

Иллюстрация: театр менежери афиша эскизларини тахтага илмоқда

Бу бобда

  • Одам театрга боришга қандай қарор қилади
  • Томошабин харитаси: саккиз гуруҳ ва ҳар бирини нима етаклайди
  • Нарх, нарх зоналари ва сотилмаган жойлар
  • ПФ-103 бўйича ваучерлар ва бепул тоифалар
  • Ўз-ўзини текшириш: етти савол, уч баҳо
«Мавсумни режалаштирамиз» бобини ўқиш
2

Бажарамиз

Спектакль кампанияси: намойишдан олдин саккиз ҳафта ва кейин икки ҳафта.

Мавсум давомида ишнинг асосий бирлиги битта спектакль кампанияси. Бобда ҳафталар бўйича тақвим ва унга керак бўлган ҳамма нарса бор: спектакль ҳақидаги жумла, афиша, ҳамкорлар, чипта харид қилиш, театрдаги оқшом ва қайта келишга таклиф. Томошабиннинг беш қадами театр одамларни қаерда йўқотаётганини топишга ёрдам беради.

Иллюстрация: кассир ёш жуфтликка чипта бермоқда

Бу бобда

  • Ҳафталар бўйича спектакль кампанияси
  • Спектакль ҳақида нима дейиш керак: битта жумла
  • Саккиз маълумотли афиша
  • Уч қадамда чипта харид қилиш
  • Театрдаги оқшом ва қайта келишга таклиф
«Бажарамиз» бобини ўқиш
Харидгача: одам бориш-бормасликни ҳал қиладиХариддан кейин: қайтиб келиш-келмасликни ҳал қилади
  1. 1

    Билишди

    афиша, ижтимоий тармоқлар, премьера, ҳамкорлар

  2. 2

    Хоҳлашди

    спектакль ва оқшомнинг тушунарли тавсифи

  3. 3

    Сотиб олишди

    уч қадамда чипта, тўсиқларсиз

  4. 4

    Келишди

    кутиб олиш, оқшом, QR кодли дастурча

  5. 5

    Қайтиб келишди

    бир ҳафта ичида яна таклиф

Қадам остидаги чизиқ одамларнинг қанча қисми қолишини кўрсатади. Босқич вазифаси: ҳар қадамда иложи борича кам одам йўқотиш.
3

Ҳисоб­лаймиз

Олти кўрсаткич ва ҳар бирига жуфт, рақамларни қаердан олиш ва уларни қанчалик тез-тез кўриб чиқиш.

Ҳар бир кўрсаткич иккинчиси билан жуфт юради. Шунда бирининг ўсиши бошқасининг тушишини яширмайди: зални бепул чипталар билан тўлдириш мумкин, лекин унда бир жойдан тушум камаяди. Ойда бир марта рақамлар бир саҳифалик ҳисоботга йиғилади ва директор билан муҳокама қилинади.

Иллюстрация: театр ходими сотувлар графиги олдида

Бу бобда

  • Томошабин контакти қолдирилган харидлар улуши
  • Залнинг тўлиқлиги ва бир жойдан тушум ёнма-ён
  • Янги томошабинлар ва қайтиб келганлар ёнма-ён
  • Рақамларни қаердан олиш
  • Бир саҳифалик ойлик ҳисобот
«Ҳисоблаймиз» бобини ўқиш

Ижтимоий тармоқлар ва реклама

Ижтимоий тармоқлар, сайт ва реклама қадамма-қадам

Театрлар аллақачон Instagram ва Telegram юритмоқда ва реклама бермоқда. Бобда иш қадамма-қадам тасвирланган: мажбурий минимумдан блогерлар ва ўз артистларигача.

Мавсум олдидан мажбурий минимум

Ижтимоий тармоқлардаги профиль

  • Instagram ва Telegram учун битта ном
  • Профиль тавсифи: театр ваъдаси, манзил, қандай сотиб олиш
  • Тўғридан-тўғри чипта харидига ҳавола
  • Қадалган сторислар: афиша, қандай сотиб олиш, қандай етиб бориш, театрга биринчи марта, фикрлар
  • Томошабинга иш куни давомида жавоб

Сайт

  • Бир ойлик афиша, нархи «...дан бошлаб» ва «Сотиб олиш» тугмаси билан
  • Ҳар бир спектакль саҳифаси: жанр, ёш, давомийлик, тил, видео
  • Нарх зоналари кўрсатилган зал схемаси
  • Қандай етиб бориш ва «Театрга биринчи марта»
  • Телефонда қулай очилади

Чипта сервиси

  • Бир ой олдиндан бутун репертуар
  • Спектакль карточкаси сайтдагидек батафсил тўлдирилган
  • Нархлар ва схема кассадагига мос
  • Шартномада: рози бўлган харидорларнинг контактлари театрда қолади
  • Ҳар бир постда шу саҳифага ҳавола

Театрлар чиптани онлайн чипта сервислари, масалан iTicket.uz ёки Afisha.uz орқали ва ўз сайти орқали сотади. Яна бир текшириладиган жой: театрнинг Google, Яндекс Карталар ва 2GIS хизматларидаги карточкаси.

  1. 1

    Нашрлар ҳафтаси

    Ҳафтасига уч пост ва ҳар куни сторислар, беш рукн бўйича: саҳна ортида, танишув, спектакль, томошабин, афиша.

  2. 2

    Спектакль учун олти кадр

    Парча, зал муносабати, саҳна ортида, камерага гапираётган артист, фойе, чиқишдаги томошабин. Вертикал ва субтитрлар билан.

  3. 3

    Қадамма-қадам реклама

    «Тарғиб қилиш» тугмаси ўрнига реклама кабинети, бир ҳафтага уч аудитория ва уч ролик, кейин энг яхши боғламни қолдириш.

  4. 4

    Блогерлар

    Аудиторияси сизникига мос келадиган маҳаллий блогерлар. Прогонга таклиф, алоҳида промокод, «реклама» белгиси.

  5. 5

    Ўз артистларингиз

    Хоҳловчи уч-беш киши, нимани суратга олиш мумкинлиги ҳақида эслатма, ҳар бир постда театрни белгилаш. Асосий аккаунт театрда қолади.

  6. 6

    Нима сотди

    Ҳар бир канал учун алоҳида промокод ёки ҳавола ва ойлик ҳисоботда битта қатор: қанча сарфладик, қанча сотдик, қанча тушум олдик.

«Ижтимоий тармоқлар ва реклама» бобини ўқиш

1-китоб мундарижаси

Ичида нима бор

2-китоб. Позиция ва қиёфа

Бир неча йилда бир марта қилинадиган лойиҳа

Иллюстрация: дизайнер театр ишчи гуруҳига қиёфанинг уч йўналишини кўрсатмоқда

2-китоб театр бренди ҳақида: томошабин чипта олишдан олдин театр ҳақида нимани билади ва театр қандай кўринади.

Иш тўрт босқичда боради. Ҳар бир босқич битта саволга жавоб беради ва жамоа кейин фойдаланадиган тайёр натижа билан якунланади.

Театрларда иш ҳажми турлича, шунинг учун китоб уни уч даражага бўлади. Театр ўз даражасини биринчи босқичда чек-лист ёрдамида танлайди.

Исталган босқичда театр мутахассисларга мурожаат қилиши мумкин: тадқиқотчига, стратегга, дизайнерга, студияга ёки агентликка.

Онлайн ўқиш
1

Қарор қиламиз

Қиёфани нима учун ўзгартириш керак

Битта жумлада сабаб ва танланган иш даражаси

2

Шакллантирамиз

Брендни нимага қурамиз

Фактлар папкаси ва бир саҳифалик бренд асоси

3

Яратамиз

Ребрендингни қандай олиб бориш керак

Услуб қоидалари ва шаблонлар

4

Жорий қиламиз

Янги қиёфа билан қандай ишлаш керак

Ишга тушириш режаси, «олдинги» ва «кейинги» рақамлар

Уч иш даражаси

Тартиб

Қиёфа аввалгидек қолади ва бир хил кўринишга келади.

Қиёфани янгилаш

Театр ҳақидаги сўзлар қолади, кўриниш ўзгаради.

Ребрендинг

Театр ҳақидаги сўзлар ҳам, кўриниш ҳам ўзгаради.

Мисоллар кутубхонаси

17 мамлакатдаги театрлардан 66 мисол

Театр нима қилди, қандай натижага эришди ва Ўзбекистондаги театр бундан нимани такрорлаши мумкин. Мисолларни тажриба сифатида олинг ва ўз маданиятингиз, шаҳрингиз ва томошабинингизга мослаб қўлланг.

  • Дунё ребрендинглари
  • Минтақа театрлари
  • Кампаниялар
  • Сайтлар ва ижтимоий тармоқлар
  • Нархлар ва даромадлар
  • Мавсум афишалари
  • Болалар театрлари
  • Томошабин ҳақида маълумот
Мисоллар кутубхонасини очиш

Шакллар

Иш учун ўн тўққиз шакл

Жадваллар кўрсаткичларни ўзи ҳисоблайди. Ҳужжатларни компьютерда тўлдиринг ёки чоп этинг. 1-китобга ўн икки шакл, 2-китобга етти шакл илова қилинган.

Барча шаклларни очиш

Агар сиз болалар театри бўлсангиз

Таассуротни бола олади, танлайдиган ва пул тўлайдиган эса катта ёшли одам. Шунинг учун болалар театрининг ўз тақвими, ўз нархи ва ўз кўрсаткичлари бор.

Иллюстрация: ўқувчилар қўғирчоқ спектаклини кўрмоқда

Икки аудитория

Болага ҳикоя ва қаҳрамон керак, катталарга эса тушунарли ёш, давомийлик ва нарх.

Ёшни сўз билан тушунтириш

Афишадаги рақамнинг ўзи эмас, бола нимани кўриши ва залда қанча ўтириши ҳақида тушунтириш.

Мактаблар ва боғчалар

Педагоглар билан қандай келишиш, улардан нимани сўраш ва биринчи ташрифдан кейин синфни қандай йўқотмаслик.

Оилавий ташриф

Мактаб билан театрга бориш қандай қилиб дам олиш куни бутун оила билан боришга айланади.

Тармоқда болалар ва ўсмирлар учун 16 театр бор: ўн икки қўғирчоқ театри ва тўртта ёш томошабинлар ҳамда ёшлар театри. Барча намойишларнинг деярли ярми болалар учун.

Мақоми ва алоқа

Қўлланма ҳақида

«Театр бренди» қўлланмаси икки китоб, ўн тўққиз шакл ва мисоллар кутубхонасидан иборат.

Мақоми

Қўлланма тавсиявий хусусиятга эга ва норматив-ҳуқуқий ҳужжат эмас. Нархлар, шартномалар, харажатлар ва штат бўйича қарорларни театр Ўзбекистон Республикаси қонунчилиги ва ўз ички ҳужжатлари асосида қабул қилади.

Ким тайёрлаган

Ўзбекистон Республикаси Маданият вазирлигининг топшириғи билан тайёрланган. Ишлаб чиқувчи: MA’NO Branding агентлиги, Тошкент.

Нимага асосланади

Ўзбекистон ҳужжатларига, мамлакат театрлари ижтимоий тармоқларни қандай юритиши ва қандай маълумот улашиши бўйича кабинет тадқиқотига ҳамда хорижий томошабин тадқиқотларига. Ўзбекистон театрлари томошабинлари ҳақида маълумот ҳозирча кам, шунинг учун хорижий рақамлар меъёр эмас, мўлжал вазифасини бажаради.

Тиллар

Қўлланма рус ва ўзбек тилларида мавжуд. Ўзбекча версияси уч хил ёзувда бор: кирилл, лотин ва янгиланган лотин.

Саволлар

Қўлланмани қўллаш бўйича саволларни Ўзбекистон Республикаси Маданият вазирлиги қабул қилади: [вазирликдаги масъул: лавозими, исми, почтаси, телефони].