Oʻzbekiston Respublikasi
Madaniyat vazirligi
Oʻzb
Kitoblarni yuklab olish
Illyustratsiya: teatr zalida tomoshabinlar spektakl koʻrmoqda

Teatr brendi: ikki kitobli qoʻllanma

Direktor, zal maʼmuri va marketing uchun masʼul xodimga moʻljallangan uslubiy qoʻllanma. «Tomoshabin va mavsum» nomli 1-kitob tomoshabinni zalga qanday olib kelish va yana qaytarish haqida. «Pozitsiya va qiyofa» nomli 2-kitob qiyofani nima uchun oʻzgartirish va rebrendingni qanday olib borish kerakligini tushuntiradi. Kitoblarga 19 shakl va 66 misoldan iborat kutubxona ilova qilingan.

Bu yerda nimalar bor

2kitob: mavsum va qiyofa
66misol: 17 mamlakatdagi teatrlar
19shakl va shablon

Ikki kitob

Qoʻllanmaning ikki kitobi

1-kitob har mavsumda qilinadigan ish haqida. 2-kitob bir necha yilda bir marta qilinadigan loyiha haqida. Teatr birinchisidan ikkinchisiga oʻtadi.

Illyustratsiya: teatr zalida tomoshabinlar spektakl koʻrmoqda

1-kitob

Tomoshabin va mavsum

Tomoshabinni zalga qanday olib kelish va yana qaytarish. Tomoshabinimiz kim, biz unga nima taklif qilamiz, spektaklni qanday targʻib qilish, chipta sotish va odamni teatrda kutib olish.

58 sahifa, 12 shakl

Onlayn oʻqish
Illyustratsiya: tomoshabinlar bir xil uslubdagi afishalar yonidan teatr kiraverishiga bormoqda

2-kitob

Pozitsiya va qiyofa

Qiyofani nima uchun oʻzgartirish, brendni nimaga qurish, rebrendingni qanday olib borish va yangi qiyofa bilan qanday ishlash. Uch ish darajasi: tartib, qiyofani yangilash va rebrending.

59 sahifa, 7 shakl

Onlayn oʻqish

1-kitob. Tomoshabin va mavsum

Butun mavsum uchun bitta kitob

1-kitob teatrni mavsum boʻylab uch bosqichda olib oʻtadi: mavsum boshlanishidan oldin rejalashtiramiz, har bir spektaklda bajaramiz, har oy hisoblaymiz.

Mavsum yakunlari keyingi mavsum rejasiga aylanadi. Kitobni boshidan oxirigacha oʻqish mumkin. Vazifa paydo boʻlganda kerakli boʻlimni ochish ham mumkin: premyera chiqarish, narxlarni oʻzgartirish, birinchi tashrifdan keyin tomoshabinlarni qaytarish.

Maslahatlar tomoshabin tadqiqotlariga hamda Oʻzbekiston, Rossiya, Qozogʻiston, Yevropa, Buyuk Britaniya va AQSH teatrlari tajribasiga asoslanadi.

Ishning istalgan qismini mutaxassislarga topshirish mumkin. Qoʻllanma vazifani qoʻyish va natijani qabul qilishga yordam beradi. Qoʻllanma aniq ijrochilarni tavsiya qilmaydi.

Matnda tepasida sarlavhasi bor ajratilgan xatboshilar uchraydi. Sarlavha bu xatboshi nima uchun kerakligini va u bilan nima qilishni aytadi.

Gʻoya

Nima qilish boʻyicha maslahat. Uni darhol ishga olish mumkin.

Maʼlumot

Maslahat tayanadigan raqamlar va tadqiqot xulosalari. Qarorni direktorga yoki jamoaga tushuntirish kerak boʻlganda asqotadi.

Misol

Boshqa teatr shunga oʻxshash vazifani qanday hal qilgani. Misollar kutubxonasida bundan ham koʻp misol bor.

Vosita

Shakllar sahifasidan yuklab olib toʻldirish mumkin boʻlgan shakl yoki jadval.

Tomoshabin teatrga borishga kassadan ancha oldin qaror qiladi. Qoʻllanma teatr uni yoʻlda qayerda yoʻqotishini va afishadan tortib qayta kelishga taklifgacha har qadamda uni qanday ushlab qolishni koʻrsatadi.

Bosqichlar

Mavsum uch bosqichda

Har bir bosqichga qoʻllanmaning alohida bobi bagʻishlangan, unda shakllar va misollar bor. «Jamoa va dastlabki 90 kun» bobidan boshlagan maʼqul: u yangi mavsumni kutishni talab qilmaydi.

1

Rejalash­tiramiz

Tomoshabinimiz kim, biz unga nima taklif qilamiz va bu qancha turadi.

Mavsum boshlanguncha teatr ikki yoki uch tomoshabin guruhini tanlaydi va ular uchun vaʼdani shakllantiradi. Afishada kirish spektakllarini saqlaydi, narxlarni zal zonalari va hafta kunlari boʻyicha belgilaydi. Bob oxirida oʻz-oʻzini tekshirish bor: direktor, zal maʼmuri va marketing uchun masʼul yetti savolga alohida-alohida javob beradi.

Illyustratsiya: teatr menejeri afisha eskizlarini taxtaga ilmoqda

Bu bobda

  • Odam teatrga borishga qanday qaror qiladi
  • Tomoshabin xaritasi: sakkiz guruh va har birini nima yetaklaydi
  • Narx, narx zonalari va sotilmagan joylar
  • PF-103 boʻyicha vaucherlar va bepul toifalar
  • Oʻz-oʻzini tekshirish: yetti savol, uch baho
«Mavsumni rejalashtiramiz» bobini oʻqish
2

Bajaramiz

Spektakl kampaniyasi: namoyishdan oldin sakkiz hafta va keyin ikki hafta.

Mavsum davomida ishning asosiy birligi bitta spektakl kampaniyasi. Bobda haftalar boʻyicha taqvim va unga kerak boʻlgan hamma narsa bor: spektakl haqidagi jumla, afisha, hamkorlar, chipta xarid qilish, teatrdagi oqshom va qayta kelishga taklif. Tomoshabinning besh qadami teatr odamlarni qayerda yoʻqotayotganini topishga yordam beradi.

Illyustratsiya: kassir yosh juftlikka chipta bermoqda

Bu bobda

  • Haftalar boʻyicha spektakl kampaniyasi
  • Spektakl haqida nima deyish kerak: bitta jumla
  • Sakkiz maʼlumotli afisha
  • Uch qadamda chipta xarid qilish
  • Teatrdagi oqshom va qayta kelishga taklif
«Bajaramiz» bobini oʻqish
Xaridgacha: odam borish-bormaslikni hal qiladiXariddan keyin: qaytib kelish-kelmaslikni hal qiladi
  1. 1

    Bilishdi

    afisha, ijtimoiy tarmoqlar, premyera, hamkorlar

  2. 2

    Xohlashdi

    spektakl va oqshomning tushunarli tavsifi

  3. 3

    Sotib olishdi

    uch qadamda chipta, toʻsiqlarsiz

  4. 4

    Kelishdi

    kutib olish, oqshom, QR kodli dasturcha

  5. 5

    Qaytib kelishdi

    bir hafta ichida yana taklif

Qadam ostidagi chiziq odamlarning qancha qismi qolishini koʻrsatadi. Bosqich vazifasi: har qadamda iloji boricha kam odam yoʻqotish.
3

Hisob­laymiz

Olti koʻrsatkich va har biriga juft, raqamlarni qayerdan olish va ularni qanchalik tez-tez koʻrib chiqish.

Har bir koʻrsatkich ikkinchisi bilan juft yuradi. Shunda birining oʻsishi boshqasining tushishini yashirmaydi: zalni bepul chiptalar bilan toʻldirish mumkin, lekin unda bir joydan tushum kamayadi. Oyda bir marta raqamlar bir sahifalik hisobotga yigʻiladi va direktor bilan muhokama qilinadi.

Illyustratsiya: teatr xodimi sotuvlar grafigi oldida

Bu bobda

  • Tomoshabin kontakti qoldirilgan xaridlar ulushi
  • Zalning toʻliqligi va bir joydan tushum yonma-yon
  • Yangi tomoshabinlar va qaytib kelganlar yonma-yon
  • Raqamlarni qayerdan olish
  • Bir sahifalik oylik hisobot
«Hisoblaymiz» bobini oʻqish

Ijtimoiy tarmoqlar va reklama

Ijtimoiy tarmoqlar, sayt va reklama qadamma-qadam

Teatrlar allaqachon Instagram va Telegram yuritmoqda va reklama bermoqda. Bobda ish qadamma-qadam tasvirlangan: majburiy minimumdan blogerlar va oʻz artistlarigacha.

Mavsum oldidan majburiy minimum

Ijtimoiy tarmoqlardagi profil

  • Instagram va Telegram uchun bitta nom
  • Profil tavsifi: teatr vaʼdasi, manzil, qanday sotib olish
  • Toʻgʻridan-toʻgʻri chipta xaridiga havola
  • Qadalgan storislar: afisha, qanday sotib olish, qanday yetib borish, teatrga birinchi marta, fikrlar
  • Tomoshabinga ish kuni davomida javob

Sayt

  • Bir oylik afisha, narxi «...dan boshlab» va «Sotib olish» tugmasi bilan
  • Har bir spektakl sahifasi: janr, yosh, davomiylik, til, video
  • Narx zonalari koʻrsatilgan zal sxemasi
  • Qanday yetib borish va «Teatrga birinchi marta»
  • Telefonda qulay ochiladi

Chipta servisi

  • Bir oy oldindan butun repertuar
  • Spektakl kartochkasi saytdagidek batafsil toʻldirilgan
  • Narxlar va sxema kassadagiga mos
  • Shartnomada: rozi boʻlgan xaridorlarning kontaktlari teatrda qoladi
  • Har bir postda shu sahifaga havola

Teatrlar chiptani onlayn chipta servislari, masalan iTicket.uz yoki Afisha.uz orqali va oʻz sayti orqali sotadi. Yana bir tekshiriladigan joy: teatrning Google, Yandeks Kartalar va 2GIS xizmatlaridagi kartochkasi.

  1. 1

    Nashrlar haftasi

    Haftasiga uch post va har kuni storislar, besh rukn boʻyicha: sahna ortida, tanishuv, spektakl, tomoshabin, afisha.

  2. 2

    Spektakl uchun olti kadr

    Parcha, zal munosabati, sahna ortida, kameraga gapirayotgan artist, foye, chiqishdagi tomoshabin. Vertikal va subtitrlar bilan.

  3. 3

    Qadamma-qadam reklama

    «Targʻib qilish» tugmasi oʻrniga reklama kabineti, bir haftaga uch auditoriya va uch rolik, keyin eng yaxshi bogʻlamni qoldirish.

  4. 4

    Blogerlar

    Auditoriyasi siznikiga mos keladigan mahalliy blogerlar. Progonga taklif, alohida promokod, «reklama» belgisi.

  5. 5

    Oʻz artistlaringiz

    Xohlovchi uch-besh kishi, nimani suratga olish mumkinligi haqida eslatma, har bir postda teatrni belgilash. Asosiy akkaunt teatrda qoladi.

  6. 6

    Nima sotdi

    Har bir kanal uchun alohida promokod yoki havola va oylik hisobotda bitta qator: qancha sarfladik, qancha sotdik, qancha tushum oldik.

«Ijtimoiy tarmoqlar va reklama» bobini oʻqish

2-kitob. Pozitsiya va qiyofa

Bir necha yilda bir marta qilinadigan loyiha

Illyustratsiya: dizayner teatr ishchi guruhiga qiyofaning uch yoʻnalishini koʻrsatmoqda

2-kitob teatr brendi haqida: tomoshabin chipta olishdan oldin teatr haqida nimani biladi va teatr qanday koʻrinadi.

Ish toʻrt bosqichda boradi. Har bir bosqich bitta savolga javob beradi va jamoa keyin foydalanadigan tayyor natija bilan yakunlanadi.

Teatrlarda ish hajmi turlicha, shuning uchun kitob uni uch darajaga boʻladi. Teatr oʻz darajasini birinchi bosqichda chek-list yordamida tanlaydi.

Istalgan bosqichda teatr mutaxassislarga murojaat qilishi mumkin: tadqiqotchiga, strategga, dizaynerga, studiyaga yoki agentlikka.

Onlayn oʻqish
1

Qaror qilamiz

Qiyofani nima uchun oʻzgartirish kerak

Bitta jumlada sabab va tanlangan ish darajasi

2

Shakllantiramiz

Brendni nimaga quramiz

Faktlar papkasi va bir sahifalik brend asosi

3

Yaratamiz

Rebrendingni qanday olib borish kerak

Uslub qoidalari va shablonlar

4

Joriy qilamiz

Yangi qiyofa bilan qanday ishlash kerak

Ishga tushirish rejasi, «oldingi» va «keyingi» raqamlar

Uch ish darajasi

Tartib

Qiyofa avvalgidek qoladi va bir xil koʻrinishga keladi.

Qiyofani yangilash

Teatr haqidagi soʻzlar qoladi, koʻrinish oʻzgaradi.

Rebrending

Teatr haqidagi soʻzlar ham, koʻrinish ham oʻzgaradi.

Misollar kutubxonasi

17 mamlakatdagi teatrlardan 66 misol

Teatr nima qildi, qanday natijaga erishdi va Oʻzbekistondagi teatr bundan nimani takrorlashi mumkin. Misollarni tajriba sifatida oling va oʻz madaniyatingiz, shahringiz va tomoshabiningizga moslab qoʻllang.

  • Dunyo rebrendinglari
  • Mintaqa teatrlari
  • Kampaniyalar
  • Saytlar va ijtimoiy tarmoqlar
  • Narxlar va daromadlar
  • Mavsum afishalari
  • Bolalar teatrlari
  • Tomoshabin haqida maʼlumot
Misollar kutubxonasini ochish

Shakllar

Ish uchun oʻn toʻqqiz shakl

Jadvallar koʻrsatkichlarni oʻzi hisoblaydi. Hujjatlarni kompyuterda toʻldiring yoki chop eting. 1-kitobga oʻn ikki shakl, 2-kitobga yetti shakl ilova qilingan.

Barcha shakllarni ochish

Agar siz bolalar teatri boʻlsangiz

Taassurotni bola oladi, tanlaydigan va pul toʻlaydigan esa katta yoshli odam. Shuning uchun bolalar teatrining oʻz taqvimi, oʻz narxi va oʻz koʻrsatkichlari bor.

Illyustratsiya: oʻquvchilar qoʻgʻirchoq spektaklini koʻrmoqda

Ikki auditoriya

Bolaga hikoya va qahramon kerak, kattalarga esa tushunarli yosh, davomiylik va narx.

Yoshni soʻz bilan tushuntirish

Afishadagi raqamning oʻzi emas, bola nimani koʻrishi va zalda qancha oʻtirishi haqida tushuntirish.

Maktablar va bogʻchalar

Pedagoglar bilan qanday kelishish, ulardan nimani soʻrash va birinchi tashrifdan keyin sinfni qanday yoʻqotmaslik.

Oilaviy tashrif

Maktab bilan teatrga borish qanday qilib dam olish kuni butun oila bilan borishga aylanadi.

Tarmoqda bolalar va oʻsmirlar uchun 16 teatr bor: oʻn ikki qoʻgʻirchoq teatri va toʻrtta yosh tomoshabinlar hamda yoshlar teatri. Barcha namoyishlarning deyarli yarmi bolalar uchun.

Maqomi va aloqa

Qoʻllanma haqida

«Teatr brendi» qoʻllanmasi ikki kitob, oʻn toʻqqiz shakl va misollar kutubxonasidan iborat.

Maqomi

Qoʻllanma tavsiyaviy xususiyatga ega va normativ-huquqiy hujjat emas. Narxlar, shartnomalar, xarajatlar va shtat boʻyicha qarorlarni teatr Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi va oʻz ichki hujjatlari asosida qabul qiladi.

Kim tayyorlagan

Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligining topshirigʻi bilan tayyorlangan. Ishlab chiquvchi: MA’NO Branding agentligi, Toshkent.

Nimaga asoslanadi

Oʻzbekiston hujjatlariga, mamlakat teatrlari ijtimoiy tarmoqlarni qanday yuritishi va qanday maʼlumot ulashishi boʻyicha kabinet tadqiqotiga hamda xorijiy tomoshabin tadqiqotlariga. Oʻzbekiston teatrlari tomoshabinlari haqida maʼlumot hozircha kam, shuning uchun xorijiy raqamlar meyor emas, moʻljal vazifasini bajaradi.

Tillar

Qoʻllanma rus va oʻzbek tillarida mavjud. Oʻzbekcha versiyasi uch xil yozuvda bor: kirill, lotin va yangilangan lotin.

Savollar

Qoʻllanmani qoʻllash boʻyicha savollarni Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi qabul qiladi: [vazirlikdagi masʼul: lavozimi, ismi, pochtasi, telefoni].