01
Qöllanmadan qanday foydalaniş kerak
«Teatr brendi» qöllanmasi ikki kitobdan iborat. 1-kitob «Tomoşabin va mavsum» har mavsumda qilinadigan iş haqida. 2-kitob «Pozitsiya va qiyofa» bir neça yilda bir marta qilinadigan loyiha haqida: teatr brendi va uning qiyofasi. Birinçisidan boşlang.
1-kitobning mavzusi bitta: tomoşabinni zalga qanday olib keliş va uni qanday qaytariş. Kitob töla zalni vaʼda qilmaydi: u nima qiliş, nimani tekşiriş va nimani hisoblaş kerakligini körsatadi. Kitob direktorga, zal maʼmuriga va marketing uçun masʼulga möljallangan. Katta xarajatlar «imkoniyat bölsa» degan sözlar bilan belgilangan.
Qöllanmada yozilganlarning barçasi tavsiyalardir. Teatringizga mos keladiganini qöllang. Maslahatlardagi raqamlar, masalan mavsumda yuzta sörovnoma yoki haftasiga uçta post, boşlaş uçun möljal, norma emas.
Bu işning istalgan qismini mutaxassislarga topşiriş mumkin: şartnoma asosidagi marketologga, dizaynerga, fotografga, tadqiqotçiga yoki agentlikka. Ularga istalgan bosqiçda murojaat qilsa böladi. Qöllanma vazifani qöyiş va natijani qabul qilişga yordam beradi. Qöllanma muayyan ijroçilarni tavsiya qilmaydi.
Kitob qanday tuzilgan
Teatr mavsumlar böyiça işlaydi: odatda mavsum kuzda oçilib, yozgaça davom etadi. Tomoşabin bilan işlaş har mavsumda takrorlanadi. Şuning uçun kitob boblari ham şu tartibda keladi va uç bosqiçga bölinadi.
- 1-bosqiç. Rejalaştiramiz. Mavsum oçilgunça teatr kim uçun öynaşini, nimani qanday narxda taklif qilişini va tomoşabinga nimani vaʼda qilişini hal qiladi.
- 2-bosqiç. Bajaramiz. Mavsum davomida teatr har bir spektaklni tarğib qiladi: afişa, suratga oliş, ijtimoiy tarmoqlar, reklama, çipta sotiş, tomoşabinni zalda kutib oliş.
- 3-bosqiç. Hisoblaymiz. Oyda bir marta teatr qança çipta sotilganini va sotuvga nima yordam berganini körib çiqadi. Söng nimani özgartirişni hal qiladi.
2-bosqiç eng kattasi, şuning uçun u ikki bobga bölingan: «Bajaramiz» va «Ijtimoiy tarmoqlar va reklama».
Mavsum yakunlari keyingi mavsum rejasiga asos böladi. Har bir bosqiçning öz ritmi bor:
| Qaçon | Nima qilamiz | Bob |
|---|---|---|
| Yilda bir marta, mavsum oçilgunça | Kim uçun öynaşimizni, nimani qanday narxda taklif qilişimizni va nimani vaʼda qilişimizni hal qilamiz | 1-bosqiç. Mavsumni rejalaştiramiz |
| Dekabr yoki yanvarda | Badiiy rahbariyatga mavsum raqamlarini olib boramiz: bu paytda odatda repertuar rejasi tuziladi | 1-bosqiç. Mavsumni rejalaştiramiz |
| Premyeradan sakkiz hafta oldin, boşqa muhim spektakllardan tört hafta oldin | Spektaklni tarğib qilamiz: spektakl haqida bitta jumla, afişa, suratga oliş, reklama, çipta sotiş. Qolgan repertuar oyning umumiy afişasida turadi | 2-bosqiç. Bajaramiz |
| Har hafta | Postlar va storislar joylaymiz, tomoşabinlarga javob beramiz | 2-bosqiç. Ijtimoiy tarmoqlar va reklama |
| Oyning birinçi haftasida | Sotuvni hisoblaymiz va keyingi oy uçun uçta qaror qabul qilamiz | 3-bosqiç. Hisoblaymiz |
Nimadan boşlaş kerak

Kitob sizga, ehtimol, mavsum örtasida yetib keladi, keyingi mavsumni esa keyinroq rejalaştirasiz. Şuning uçun keyingi «Jamoa va dastlabki 90 kun» bobidan boşlang. Bu bob uç oy içida işni tartibga soladi, kuzni kutiş şart emas. Agar spektakl ayni paytda yomon sotilayotgan bölsa, «Tez yordam» bobini oçing.
Birinçi mavsumdayoq hammasini qilişga urinmang. Har bir bosqiçdan bir yoki ikki işni tanlang va ularni oxiriga yetkazing. Bir mavsumdan keyin navbatdagilarini qöşing.
Agar siz direktor bölsangiz. «Jamoa va dastlabki 90 kun» bobini öqing. Uning oxirida direktor har oy beradigan töqqiz savol bor. Oyda bir marta sizga bir sahifalik hisobot olib kelişadi.
Agar siz marketing uçun masʼul bölsangiz. Butun kitob siz uçun. «Dastlabki 90 kun»dan boşlang.
Agar siz zal maʼmuri bölsangiz. Sizning bölimlaringiz «2-bosqiç. Bajaramiz» bobida: «Teatrdagi oqşom» va «Odob va kiyiniş qoidalari». Bolalar teatrida «Agar siz bolalar teatri bölsangiz» bobidagi «Oilaviy taşrif» bölimi ham sizniki. Doimiy işlaringiz: foyedagi sörovnoma QR-kodi, boşlanişdan oldin qoidalarni eʼlon qiliş va haftada bir marta tomoşabinlarning asosiy mulohazalarini yoziş.
Ajratilgan xatboşilar
Matnda tepasida qisqa yozuvi bor ajratilgan xatboşilar uçraydi. Bu yozuv xatboşi nima uçun kerakligini va u bilan nima qilişni aytadi.
Ğoya
Nima qiliş haqida maslahat. Uni darhol qöllaş mumkin.
Maʼlumot
Maslahatga asos bölgan raqamlar va tadqiqot xulosalari. Qarorni direktorga yoki jamoaga tuşuntiriş kerak bölganda asqotadi.
Misol
Boşqa teatr şunga öxşaş vazifani qanday hal qilgani. Yana köproq misollar qöllanma saytidagi misollar kutubxonasida jamlangan.
Vosita
Qöllanma saytidan yuklab olib töldiriş mumkin bölgan şakl yoki jadval. Barça şakllar «Vositalar» bobida sanab ötilgan.
Asosiy sözlar
Bu beş söz deyarli har bir bobda uçraydi. Qolganlari oxiridagi luğatda jamlangan.
- Yangi tomoşabin. Teatrda heç bölmagan yoki ança oldin bölgan odam.
- Kontaktlar bazasi. Teatrdan xabar olişga rozi bölgan tomoşabinlarning telefon raqamlari.
- Arzon joylar kvotasi. Har bir spektaklda yoşlar, talabalar va oilalar uçun past narxdagi joylarning bir qismi.
- Zalning töliqligi. Zaldagi band joylar uluşi.
- Oqşom. Çipta sotib olişdan to zaldan çiqişgaça bölgan butun taşrif. Kunduzgi spektakllar ham şu söz bilan ataladi.
02
Jamoa va dastlabki 90 kun
Qöllanma böyiça iş bitta odamga tayanadi. Uni marketing uçun masʼul deb ataymiz. U uçala bosqiçni olib boradi, teatrdagi hamma masʼul aynan u ekanini biladi. Qolganlar unga har biri öz qismida yordam beradi. Masʼul tayinlanmasa, eng oddiy reja ham premyeragaça yetib bormaydi.
Kim nima uçun javob beradi

Jamoadagi har kimning öz iş qismi bor:
| Kim | Nima uçun javob beradi |
|---|---|
| Marketing uçun masʼul | Uçala bosqiçni va tarğibot byudjetini tasdiqlangan reja böyiça olib boradi, taşqariga çiqadigan hamma narsani maʼqullaydi |
| Direktor | Mavsum rejasi, narxlar va tarğibot byudjetini tasdiqlaydi, oyda bir marta hisobotni körib çiqadi |
| Badiiy rahbar | Repertuar va mavsum dasturi; spektakllar mazmuni töğri tasvirlanganini tekşiradi; artistlar bilan tarğibotda qatnaşiş haqida kelişadi |
| Ijtimoiy tarmoqlar uçun masʼul | Naşrlar, suratga oliş, tomoşabinlarga javoblar. Bu işni boşqa iş bilan birga olib borişi mumkin. Kiçik teatrda bu köpinça marketing uçun masʼulning özi böladi |
| Zal maʼmuri | Tomoşabinlarni kutib oliş, bufet, foyedagi sörovnomalar, tomoşabin fikrlari haqida haftalik qaydlar |
| Kassa | Çipta sotadi, xaridordan telefon raqami va xabar olişga roziligini söraydi, mavsum jadvali uçun sotuv raqamlarini beradi |
Hozir teatrlar ştatida marketolog lavozimi yöq. Agar marketolog bölmasa, uç yöl bor:
- Işni teatr xodimiga topşiriş. Bunga qiziqişi va kamida yarim iş vaqti bor odam mos keladi. Masalan, adabiy qism mudiri yoki teatr ijtimoiy tarmoqlarini allaqaçon yuritayotgan xodim. Direktor buni buyruq bilan rasmiylaştiradi. Yangi iş uçun qanday haq tölaşni direktor buxgalteriya va kadrlar bölimi bilan birga hal qiladi.
- Şartnoma asosida mutaxassis taklif qiliş. Şartnomani bitta kampaniyaga emas, butun mavsumga tuzgan maʼqul: mutaxassis uçala bosqiçni töliq ötişi kerak.
- Işni böliş. Reja, hisobot va qarorlar teatr xodimida qoladi. Suratga oliş, dizayn va reklamani sozlaşni esa şartnoma böyiça pudratçi bajaradi.
Qaysi yöl tanlanmasin, vazifalar lavozim yöriqnomasi namunasida yozilgan (12-vosita). Afişa va reklama bir iş kunida kelişiladi, imzolar soni ikkitadan oşmaydi. Tasdiqlangan reja böyiça postlar kelişuvsiz çiqadi.
Vosita 12
Marketing uçun masʼulning lavozim yöriqnomasi. Uç yölning istalgani uçun namuna.
Teatr marketologga tijorat kompaniyalari kabi maoş tölay olmasa, mutaxassisni uşlab qolişga uç narsa yordam beradi. Qaror qiliş huquqi: tasdiqlangan reja böyiça nimani va qaçon joylaşni u özi tanlaydi. Şartnomalar va tölovlarni direktor imzolaydi. Rağbat: sotuv oşsa, direktor uni teatrda amaldagi qoidalar böyiça rağbatlantiradi. Eʼtirof: direktor uning natijasini truppa oldida va mavsum yakunlarida tilga oladi.
Tarğibot uçun pul qayerdan olinadi
Bepul narsalardan boşlang: ijtimoiy tarmoqlardagi profil, xaritalardagi kartoçka, sörovnoma, telefonda suratga oliş, öz artistlaringiz.
Spektakllar reklamasiga byudjet mablağlarining bir qismini sarflaş mumkin. PQ-399 (15-band) böyiça bu davlat buyurtmasi asosida qöyiladigan spektakllarga rejalaştirilgan mablağlarning 10 foizigaça. Buxgalteriyadan mavsum uçun şu summa qança ekanini sörang.
Kitobda pul talab qiladigan hamma narsa «imkoniyat bölsa» degan sözlar bilan belgilangan.
Dastlabki 90 kun

Bu kitob böyiça işni endi boşlayotgan odam uçun dastlabki uç oy rejasi. Uni mavsumning istalgan paytida boşlaş mumkin. Har oyning bitta vazifasi va uning ostida işlar röyxati bor. Bajarilgan bandni belgilab boring. Har bir band yonida nima qiliş kerakligi qisqaça aytilgan. Kerak bölgan joyda bölim yoki şakl körsatilgan.
Minimum. Agar teatrda marketing bilan bitta odam şuğullansa va uning boşqa işi ham bölsa, butun röyxatni birdaniga olmang. Birinçi oyda uç iş yetarli. Direktor marketing uçun masʼulni tayinlaydi. Masʼul ötgan mavsum raqamlarini yiğadi va profil tavsifiga çipta sotib oliş havolasini qöyadi. Qolgan bandlarni tartib bilan, haftasiga bittadan yoki ikkitadan oling. Butun röyxatga uç oydan köp vaqt ketsa, buning heç qisi yöq.
1-oy. Tartib örnatiş
Teatr hozir qayerda turganini tuşuniş va tomoşabin teatrni topişi va çipta olişiga xalaqit beradigan narsalarni yöqotiş.
- Marketing uçun masʼulni tayinlaş. Kim: direktor. Direktor buyruği bilan: bu kim, nima uçun javob beradi, qaysi byudjetni yuritadi. Usiz qolgan bandlarni bajaradigan odam bölmaydi.
- Öz-özini tekşiriş şaklini töldiriş. Kim: direktor, zal maʼmuri va marketing uçun masʼul. Har kim özi töldiradi, keyin baholarni uç kişi bölib soliştirasiz. Teatr haqida yetti savol, har biriga 1 dan 5 gaça baho. Şakl: 2-vosita.
- Ötgan mavsum raqamlarini yiğiş. Kim: marketing uçun masʼul, buxgalteriya va kassa bilan birga. Har bir spektakl böyiça: neçta namoyiş bölgan, neçta joy sotilgan, neçtasi bepul berilgan, tuşum qança. Bu boşlanğiç nuqta. Şakl: mavsum jadvali, 1-vosita.
- Kontaktlarni yiğişni boşlaş. Kim: kassa. Kassir xaridordan telefon raqami va teatrdan xabar olişga roziligini söraydi va ularni jadvalga yozadi. Haftada bir marta marketing uçun masʼul neçta xaridor telefon raqamini qoldirganini hisoblaydi. Şu jadvaldan kontaktlar bazasi şakllanadi, teatr tomoşabinni u orqali qaytaradi. Bazani qanday yuritiş «2-bosqiç. Bajaramiz» bobining «Kontaktlar bazasi» bölimida yozilgan.
- Majburiy minimumdan nimalar borligini tekşiriş. Kim: marketing uçun masʼul. Ijtimoiy tarmoqlardagi profil, sayt, çiptani onlayn sotiş, xaritalardagi kartoçka. Hammasini birdaniga tuzatiş şart emas: sotib oliş havolasi va oy afişasidan boşlang. Tekşiriş röyxatlari «1-bosqiç. Mavsumni rejalaştiramiz» bobining «Mavsum oldidan majburiy minimum» bölimida bor.
- Telegram va Instagram sahifalarini tartibga keltiriş. Kim: ijtimoiy tarmoqlar uçun masʼul. Profil tavsifida, yaʼni nom ostidagi matnda, manzil va sotib oliş havolasi turadi. Qadalgan xabarda bir oylik afişa böladi. Tez-tez beriladigan savollarga tayyor javoblar bor.
- Google Maps, Yandeks Kartalar va 2GIS xaritalarida teatr kartoçkasini yaratiş. Kim: ijtimoiy tarmoqlar uçun masʼul. Manzil, kassa iş vaqti, telefon, surat, çiptalar havolasi. Tomoşabin teatrni şu kartoçka orqali topadi va unga boradigan yölni aniqlaydi.
- Sörovnoma tuziş va QR-kodni dasturça hamda foyega qöyiş. Kim: marketing uçun masʼul va zal maʼmuri. 6-vositadagi «Taşrifdan keyin» sörovnomasi savollarini Google Forms, Yandeks Formalar yoki şunga öxşaş bepul servisga köçiring. Servis sörovnoma havolasini beradi, havoladan esa istalgan bepul generatorda QR-kod yasaş mumkin. Kodni dasturçada va foyedagi lavhada çop eting. Tomoşabin uni skanerlab, bir-ikki daqiqada javob beradi: spektakl haqida qayerdan bildi va unga yoqdimi. Agar sörovnomada telefon raqamini sörasangiz, «Teatrdan xabar olişga roziman» katakçasini qöşing. Yoniga teatr raqamni nima uçun olişini va xabarlardan qanday voz keçiş mumkinligini yozing. Servisni tanlaşdan oldin u javoblarni qayerda saqlaşini va telefon raqamlarini şunday saqlaş mumkinmi, aniqlab oling.
2-oy. Tösiqlarni olib taşlaş
Tomoşabin nima qöyilayotganini oson tuşunişi va çiptani oson sotib olişi uçun şaroit yaratiş.
- Yagona afişa şablonini yaratiş. Kim: marketing uçun masʼul, imkoniyat bölsa, dizayner bilan birga. Bir mavsumga bitta şablon. Tayyor şablon 2-kitobda bor (17-vosita), u PowerPoint dasturida oçiladi. Unga teatr belgisi, bitta şrift va teatr ranglarini qöying. Ularni qanday tanlaş kerakligi 2-kitobning «Belgi», «Rang» va «Şrift» bölimlarida yozilgan. Afişaning har bir variantini sakkiz band böyiça tekşiring: har bir band rasmda yoki yonidagi matnda bölişi kerak. Batafsil: «2-bosqiç. Bajaramiz», «Afişa» bölimi.
- Har bir spektaklni tuşunarli sözlar bilan tasvirlaş. Kim: marketing uçun masʼul va adabiy qism. Nima haqida, kim uçun, davomiyligi, tanaffus, tili. Bu sayt, çipta servisi va ijtimoiy tarmoqlar uçun matn.
- Onlayn sotuvni yölga qöyiş. Kim: direktor va kassa. Agar teatr hali çiptani onlayn sotmayotgan bölsa, bitta çipta operatori bilan şartnoma tuzişdan boşlang. Bu çiptalarni öz sayti yoki ilovasi orqali sotadigan kompaniya. Agar allaqaçon sotayotgan bölsa, şartnomaga uç şartni qöşing. Bular xarid paytida rozilik katakçasi, rozi bölganlarning kontaktlarini teatrga beriş va har bir namoyiş böyiça sotuv hisoboti. Batafsil: «2-bosqiç. Bajaramiz», «Çipta sotib oliş» bölimi.
- Arzon joylar kvotasini joriy qiliş. Kim: direktor. Har bir spektaklda talabalar, yoşlar va oilalarga neçta joy arzon sotilişini hal qiliş va kassani ogohlantiriş. Saytda, çipta servisida va ijtimoiy tarmoqlarda tomoşabinga bunday çiptalar borligi va ularni qanday oliş mumkinligini aytiş. Joylarning aniq sonini aytiş şart emas. Oz miqdordagi joylardan boşlang va bir oydan keyin mavsum jadvalida ulardan neçtasi band bölganini köring.
- Eslatiş va minnatdorlik bildiriş. Kim: kassa yoki ijtimoiy tarmoqlar uçun masʼul. Spektakldan bir kun oldin xaridorga vaqt va manzil haqida qisqa xabar yuboriş. Spektakldan keyin minnatdorlik bildiriş va yana taklif qiliş. Xabar namunalari «Kontaktlar bazasi» bölimida bor.
- Dekoratsiyalar pasportini yuritiş. Kim: sahnalaştiriş qismi mudiri. Spektakl kartoçkasi: dekoratsiyalar va kostyumlarda nima eskirgani, tekşirilgan sanasi bilan. Eng köp qöyiladigan spektakllardan boşlang. Bu eng közga taşlanadigan narsalarni navbat bilan tuzatişga yordam beradi. Şakl: 5-vosita.
3-oy. Yönalişni belgilaş
Keyingi mavsumda teatr kim uçun işlaşini va unga nimani vaʼda qilişini hal qiliş.
- Tomoşabin xaritasi va şahardagi oqşom xaritasini töldiriş, vaʼdani şakllantiriş. Kim: marketing uçun masʼul va direktor. Kim keladi, kimni jalb qilmoqçimiz, oqşom uçun nima bilan raqobatlaşamiz va tomoşabin teatringizda bir oqşomda nima olişi haqida bitta jumla. Şakllar: 3 va 4-vositalar.
- Mavsum dasturini maʼlum bölgan qadar va kelgusi bir oyning aniq afişasini tayyorlaş. Kim: badiiy rahbar va marketing uçun masʼul. Batafsil: «1-bosqiç. Mavsumni rejalaştiramiz», «Mavsum dasturi» bölimi.
- Hamkorlar, ambassadorlar va blogerlarni topiş. Kim: marketing uçun masʼul. Hamkor teatr haqida öz mijozlariga aytib beradi. Ambassador atrofidagilar işonadigan odam, masalan talabalar faoli yoki şahar kanalining boşlovçisi: u teatr haqida öz tanişlariga aytadi. Bloger spektakl haqida post joylaydi. Batafsil: «2-bosqiç. Bajaramiz» bobidagi «Hamkorlar va ambassadorlar» bölimi va «2-bosqiç. Ijtimoiy tarmoqlar va reklama» bobidagi «Blogerlar va inflyuyenserlar» bölimi.
- Ijtimoiy tarmoqlar uçun artistlarni tanlaş. Kim: badiiy rahbar va ijtimoiy tarmoqlar uçun masʼul. Teatr haqida özlari suratga olib, naşr qilişni istaydiganlarni. Ularga nimani suratga oliş mumkinligi haqida qisqa eslatma beriş.
- Birinçi oylik hisobotni tayyorlaş. Kim: marketing uçun masʼul. Bir sahifa: sotuv, zalning töliqligi, tomoşabinlar qayerdan kelgani. Uni direktor bilan muhokama qiliş. Şakl: 7-vosita.
Direktor har oy beradigan töqqiz savol
Oyda bir marta marketing uçun masʼul hisobot olib keladi, direktor esa unga şu savollarni beradi. Agar savolga raqamli javob bölmasa, navbatdagi vazifa şu. Birinçi mavsumda hamma savolga raqam topilmaydi. Dastlabki törtta savoldan boşlang: ularga kassa raqamlari javob beradi. Qolganlariga javob kontaktlar bazasi va sörovnoma işlay boşlaganda paydo böladi. Qanday hisoblaş «3-bosqiç. Hisoblaymiz» bobida yozilgan. Savollar direktor uçun eslatmada jamlangan (9-vosita).
- Zaldagi bitta joydan tuşumimiz qança va u ötgan yilga nisbatan qanday?
- Xaridlarning qança qismida tomoşabin bizga kontaktini qoldirdi?
- Qaysi spektakllar va joylar birinçi bölib sotiladi va bu narxda aks etadimi?
- Har bir spektaklda neçta arzon joy bor va ularning neçtasi band?
- Neçta tomoşabin birinçi marta keldi va neçtasi qaytib keldi?
- Neçta odam vauçer bilan keldi va ulardan neçtasi keyin çiptani özi sotib oldi?
- Kontakti bizda bor har bir tomoşabin yana kelişga taklif oldimi?
- Abonement egalari va obunaçilar soni ösyaptimi va ular qayerdan kelyapti?
- Qaysi tumanlardan bizga hozirça kelişmayapti va nima uçun?
Vosita 9
Direktor uçun eslatma. Har oy uçun töqqiz savol.
Mavsumni rejalaştiramiz
Tomoşabinimiz kim, biz unga nima taklif qilamiz va bu qança turadi. Mavsum oçilgunça teatr hal qiladigan hamma narsa.

Bu bobda
- Bosqiçni nimadan boşlaş kerak
- Odam teatrga borişga qanday qaror qiladi
- Tomoşabinimiz kim
- Oqşom uçun kim bilan raqobatlaşamiz
- Biz nimani taklif qilamiz
- Biz nimani vaʼda qilamiz
- Mavsum dasturi
- Mavsum oldidan majburiy minimum
Mavsum oçilgunça teatr asosiy savollarga javob beradi. Tomoşabinimiz kim, uning oqşomi uçun nima bilan raqobatlaşamiz? Unga nimani, qanday narxda taklif qilamiz va nimani vaʼda qilamiz? Bob şu tartibda qadamma-qadam boradi. Bosqiç oxirida teatrda oltita narsa bölişi kerak:
- Tomoşabin xaritasi.
- Şahardagi oqşom xaritasi.
- Bitta jumladagi vaʼda.
- Mavsum uçun narxlar va abonementlar.
- Maʼlum bölgan qadar mavsum dasturi va kelgusi bir oyning aniq afişasi.
- Tekşirilgan majburiy minimum.
Bosqiçni nimadan boşlaş kerak
Rejalaştirişdan oldin teatr hozir qayerda turganini tuşunib oling. Direktor, zal maʼmuri va marketing uçun masʼul öz-özini tekşiriş jadvalini alohida-alohida töldiradi. Unda yetti savol bor: spektakllar, narx, çipta sotiş, tarğibot, odamlar, iş tartibi va bino haqida. Har biriga 1 dan 5 gaça baho qöyiladi. Keyin uçalasi birga ötirib, baholarni soliştiradi. Farqlar baholarning özidan muhimroq. Agar direktor çipta sotişga 5, maʼmur esa 2 qöygan bölsa, mavsum rejasi aynan şu savoldan boşlanadi.
Vosita 2
Öz-özini tekşiriş. Yetti savoldan iborat Excel jadvali. Örtaça baholar va farqlarni u özi hisoblaydi.
Odam teatrga borişga qanday qaror qiladi
Qaror uç qadamda şakllanadi: nimadir eʼtiborni tortdi, odam oqşom bunga arzişini tekşirdi va çipta olişga heç narsa xalaqit bermadi.
taniş nom, muallif, artist, döstning maslahati
tavsif, video, şarhlar, tanişlarning fikri
sana, narx, yöl, kim bilan boriş
2-bosqiçda şu qadamlarni teatr nigohidan köramiz: bilişdi, xohlaşdi, sotib olişdi.
- Ilmoq: eʼtibor berişga sabab bering. Odam spektaklni faqat ikki holda payqaydi: taniş narsani körsa yoki uni dösti maslahat bersa. Taniş narsa: nom, muallif, syujet, serialdagi artist. Şuning uçun spektakl haqidagi birinçi jumla «ikki pardali drama» bilan emas, taniş narsa bilan boşlanadi. Batafsil: «2-bosqiç. Bajaramiz», «Spektakl haqida nima deyiş kerak» bölimi.
- Tekşiriş: savollarga oldindan javob bering. Qiziqib qolgan odam spektakl nima haqida ekanini izlaydi, video köradi, fikrlarni öqiydi, tanişlaridan söraydi. Agar saytda, ijtimoiy tarmoqlarda va çipta servisida tavsif, video va fikrlar bölmasa, u ketib qoladi. Bularning barçasini spektakl sahifasida saqlang va unga havolani hamma joyga qöying.
- Tösiqlar: xalaqit beradigan narsalarni olib taşlang. Qaror qilgan odam ham çipta olmasligi mumkin. Sana noqulay, narx tuşunarsiz, birga boradigan şerigi yöq, uzoq yoki oqşomni bekorga ötkazişdan qörqadi. Davomiylik va tanaffusni yozing, narxlari körsatilgan zal sxemasini körsating, oilaviy va guruh çiptalarini taklif qiling, qanday yetib kelişni ayting. Batafsil: «2-bosqiç. Bajaramiz», «Çipta sotib oliş» va «Kelişga nima xalal beradi» bölimlari.
Ğoya
Odam çipta sotib olişi uçun teatr unga uçala qadamda yordam beradi. U eʼtiborni taniş narsa bilan tortadi, xariddan oldin savollarga javob beradi va kelişga xalaqit beradigan narsalarni olib taşlaydi. Agar birorta qadam işlamasa, spektakl yaxşi bölsa ham, çipta sotib olinmaydi.
Maʼlumot
Buni boşqa mamlakatlardagi tadqiqotlar tasdiqlaydi. Drama tomoşabinlari haqidagi yirik Britaniya tadqiqoti (Indigo agentligi, Buyuk Britaniya Milliy teatri uçun, 2024) teatrga bormaydiganlarni örgangan. Ularni eng köp quyidagilar undaydi: döstning maslahati, jonli spektakl videosi, kitob yoki filmdan taniş hikoya, «drama» sözi örniga tuşunarli janr. Özbekiston teatrlari tomoşabini haqida maʼlumot hozirça kam. Şuning uçun sizda nima işlayotganini yozib boring: tomoşabinlar qayerdan keldi, qaysi sözlar va roliklar yaxşiroq sotadi. Keyingi kampaniyalarda şunga tayaning.
Tomoşabinimiz kim

Teatr şu mavsumda işlaydigan ikki yoki uç guruhni tanlang. Bir guruh teatrga allaqaçon qatnaydi, uni uşlab qoliş kerak. Yana bir yoki ikkitasini olib keliş kerak. Quyida deyarli har bir teatrda bor sakkiz guruh keltirilgan. Bular faraz: sizning teatringizda hammasi boşqaça bölişi mumkin, buni sörovnoma bilan tekşiriş kerak. «Vauçerli yangi tomoşabinlar» davlat vauçeri bilan keladiganlar. Vauçer haqida quyida, «Biz nimani taklif qilamiz» bölimida yozilgan.
| Guruh | Oqşomdan nima kutadi | Nimani vaʼda qiliş | Qanday jalb qiliş va uşlab qoliş |
|---|---|---|---|
| Bolali oilalar | Birga vaqt ötkaziş, bolaga foyda | Bolaga albatta mos keladigan bayram | Dam oliş kunlari kunduzgi namoyişlar, oilaviy çipta, afişada yoş körsatilişi; oilaviy abonement |
| Maktab guruhlari | Foydali va xavfsiz taşrif | Öqituvçi uçun taşvişsiz taşrif | Maktablar uçun namoyişlar jadvali, dars uçun varaq, ota-onalar çipta olişining tuşunarli tartibi |
| 30 yoşgaça yoşlar | Dam oliş, yangilikni köriş | Boşqalarga aytib bergisi keladigan oqşom | Arzon joylar, premyeradan oldingi namoyişlar, qisqa videolar; yoşlar klubi |
| Doimiy tomoşabinlar | Birinçi böliş va özini teatrga yaqin his qiliş | Barçadan oldin imkon va alohida eʼtibor | Oçiq repetitsiyalar, hammadan oldin sotuv; abonement, döstlar klubi |
| Vauçerli yangi tomoşabinlar | Oqşomni bekorga ötkazmaslik | Oqşom yaxşi ötadi va hammasi oddiy böladi | Uçta tuşunarli spektakl, iliq kutib oliş; bir hafta içida ikkinçi taşrifga taklif |
| Sayyohlar | Şaharning haqiqiy madaniyatini köriş | Til tösiğisiz | Mehmonxonalar va gidlar, xaritalardagi fikrlar; imkoniyat bölsa, titrlar yoki tarjima |
| Viloyatlardagi tomoşabin | Öz teatri, öz tili | Yaqin va hamyonbop | Jadval böyiça gastrollar, mahalliy hamkorlar, mahalla |
| Kompaniyalar | Jamoa va mehmonlarni munosib kutib oliş | Taşkilotçi uçun taşvişsiz | Yopiq namoyiş, korporativ abonement; mavsumga şartnoma |
Jadvaldagi sözlar.
- Premyeradan oldingi namoyiş. Spektaklning rasmiy premyeradan oldin öz tomoşabinlari uçun namoyişi, köpinça arzonroq.
- Oçiq repetitsiya. Tomoşabinlarga spektakl qanday tayyorlanayotganini körişga ruxsat beriladi.
- Döstlar klubi, yoşlar klubi. Doimiy tomoşabinlar guruhi, masalan umumiy Telegram çati bilan. Ular çiptalarni hammadan oldin oladi, artistlar bilan uçraşadi, kiçik çegirmalardan foydalanadi.
- Korporativ abonement. Kompaniya öz xodimlari uçun sotib oladigan abonement.
- Yopiq namoyiş. Butun zalni bitta kompaniya yoki taşkilot sotib oladigan spektakl.
- Dars uçun varaq. Öqituvçi uçun bir sahifa: spektakl nima haqida, sinf bilan undan oldin va keyin nimani muhokama qiliş mumkin.
Tomoşabin xaritasini qanday töldiriş kerak. Bu 3-vosita.
- Jadvaldan ikki yoki uç guruhni tanlang: teatrga allaqaçon qatnaydigan bitta guruhni va olib kelmoqçi bölgan bir yoki ikki guruhni.
- Har bir guruh uçun bitta qator töldiring. U oqşomdan nima kutadi, teatr unga nimani vaʼda qiladi? Uni qayerdan topiş va nima bilan uşlab qoliş mumkin? Vaʼdani bitta jumla bilan, şu guruh odamlari gapiradigan sözlar bilan yozing.
- Agar hozirça öz kuzatuvlaringiz bölmasa, yuqoridagi jadvaldan qatorni oling va uni tekşirilmagan deb belgilang.
- Bir mavsumdan keyin xaritani sörovnoma javoblari bilan soliştiring va tuzating.
Qator namunasi. Mavsumga ikki yoki uç guruh tanlanadi, har birining öz qatori bor.
Bu qanday körinişi mumkin. Faraz qilaylik, viloyat teatri uç guruhni tanladi: bolali oilalar (uşlab qoliş), 30 yoşgaça yoşlar va vauçerli yangi tomoşabinlar (olib keliş). Şunda u oilalar uçun afişaga «butun oila uçun, olti yoşdan, bir soat, tanaffussiz» deb yozadi. Yoşlar uçun repetitsiyalardan qisqa videolar tayyorlaydi va joylarning bir qismini arzon narxda saqlaydi. Vauçerli yangi tomoşabinlarga eng tuşunarli uçta spektaklni taklif qiladi va çiqişda keyingi oy uçun taklifnoma beradi.
Vosita 3
Tomoşabin xaritasi. Ikki yoki uç tomoşabin guruhi uçun jadval. Guruh oqşomdan nima kutadi, teatr unga nimani vaʼda qiladi, uni qayerdan topiş va qanday uşlab qoliş mumkin.
Oqşom uçun kim bilan raqobatlaşamiz
Teatrning haqiqiy raqiblari boşqa teatrlar emas. Bular kino, konsert, kafe, savdo markazi, toy va uydagi telefon. Şahardagi oqşom xaritasini (4-vosita) bitta dam oliş kuni va bitta iş kuni oqşomi uçun töldiring. Ikki kişi uçun oqşom qançaga tuşişini va qança vaqt olişini yozing. Raqiblar nimada yutişini va teatr nimada yutişini belgilab qöying. Javob afişaga nima yozişni aytib beradi.

Masalan, kino taniş nomlar va har soatdagi seanslar bilan yutadi, kafe esa oqşom böyi gaplaşiş mumkinligi bilan. Teatr jonli artistlar va butun oila bilan boriladigan voqea hissi bilan yutadi. Demak, afişaga «ikki pardali drama» emas, «butun oila uçun oqşom, 1 soat 40 daqiqa» deb yoziş kerak.
Vosita 4
Şahardagi oqşom xaritasi. Odam şu oqşomni yana nimaga sarflaşi mumkinligi va teatr nimada yutişi haqidagi jadval.
Biz nimani taklif qilamiz
Repertuar. Nimani sahnalaştirişni teatrning badiiy rahbariyati hal qiladi, qöllanma bunga aralaşmaydi. Biz faqat tayyor repertuarga tomoşabin közi bilan qaraş usulini taklif qilamiz. Mavsum spektakllarini uç guruhga ajratib köring.
| Guruh | Nimalar kiradi | Kim uçun | Nima kutiş mumkin |
|---|---|---|---|
| Kiriş spektakllari | Taniş nom, komediya, ertak, musiqali oqşom | Teatrga birinçi marta kelgan yoki ançadan beri kelmagan odam uçun | Köproq yangi tomoşabin |
| Asosiy spektakllar | Teatr repertuari tayanadigan spektakllar | Allaqaçon kelib yurgan odam uçun | Mavsum böyi bir tekis sotuv |
| Izlaniş | Yangi pyesa, murakkab şakl, tajriba | Yangilikka tayyor doimiy tomoşabin uçun | Kiçik zal va şaharda teatr haqida gap-söz |
Agar bu qaraş sizga mos kelsa, tomoşabinni birinçi guruhdan uçinçisiga olib boriş mumkin.
- Har oy afişasida kamida bitta kiriş spektaklini saqlang. Yangi tomoşabin teatrga u orqali keladi.
- Kiriş spektaklida keyingisi haqida ayting: dasturçada bir qator, foyeda afişa, maʼmurning sözi.
- Spektakldan keyin tomoşabinga u körganiga öxşaş bitta asosiy spektaklni maslahat bering.
- Doimiy tomoşabinga «Izlaniş» guruhidan spektakl taklif qiling.
Bunda kiriş spektakllarining uluşi oşmaydi. Kiriş spektaklidan keyin asosiy spektaklga kelgan tomoşabinlar soni oşadi.
Teatrlar keyingi mavsum repertuar rejasini odatda dekabr yoki yanvarda tuzişni boşlaydi. Teatringizdagi muddatni aniqlab oling. Bu suhbatga joriy mavsum raqamlarini olib boring. Qaysi spektakllar yangi tomoşabin olib keladi, qaysilariga yana kelişadi, qaysi kunlari zal kamroq töladi?
Narx. Köproq pul topiş uçun hamma narxni oşiriş şart emas. Narxni turliça qilgan yaxşi: xaridorlar köproq oladiganini qimmatroq, yomonroq sotiladiganini arzonroq.
tomoşabin bunday joylar borligini biladi; yuqori narxlar oşganda ular kamaymaydi
| Usul | Qanday işlaydi |
|---|---|
| Narx zonalari | Zal zonalarga bölinadi, masalan parterning oldingi qatorlari, örtasi va balkon. Birinçi bölib sotiladigan joylar qimmatroq turadi |
| Kunlar böyiça narx | Juma, dam oliş kunlari, premyera va bayramlar iş kunlaridan qimmatroq |
| Arzon joylar kvotasi | Har bir spektaklda joylarning bir qismi past narxda. Tomoşabinga bunday joylar borligi aytiladi, aniq sonini jamoa biladi |
| Oilaviy va guruh çiptasi | Kattalar bilan kelgan bolaga çegirmali çipta, guruhga çegirma |
| Abonement | Mavsumning uç yoki tört spektakli bitta narxda, pul oldindan tuşadi |
Avval mavsum jadvalini oçing va qaysi joylar va kunlar birinçi bölib sotilişini köring. Undan keyin tört qoidaga amal qiling.
- Narx va zal sxemasi xariddan oldin körinib turadi.
- Narxlar birdaniga hammasiga emas, zonalar va sanalar böyiça oşadi.
- Yuqori narxlar oşganda arzon joylar kamaymaydi.
- Namoyiş kuni narx oçiq tuşirilmaydi: oldindan sotib olgan odam özini aldangan his qilmasligi kerak.
Agar joylar sotilmayotgan bölsa. Namoyişdan ikki kun oldin kontaktlar bazasidagi tomoşabinlarga şaxsiy taklif yuboring. Talabalar uçun bitta doimiy qoida qöying: boşlanişiga bir soat qolganda böş joylar eng past narxda. Bu namoyiş kuni haqidagi qoidani buzmaydi: narx doimiy va oldindan eʼlon qilingan. Qolgan joylarni boşqa holda kelmaydiganlarga beriş mumkin, masalan talabalar va ijtimoiy markazlarga. Tartibni direktor tasdiqlaydi, bunday joylar alohida yozib boriladi. Katta yoşli tomoşabinning roziligi bilan yana taklif qiliş uçun kontaktini oling.
Vauçer. Prezidentning 2026 yil 2 iyundagi PF-103-son Farmoniga köra, 2026 yil 1 oktabrdan davlat teatr, kino va konsertlar uçun bepul vauçerlar beradi. Vauçer oluvçilar orasida öqituvçilar, şifokorlar, davlat xizmatçilari, faol öquvçilar va talabalar körsatilgan. Ular qatorida ijtimoiy reyestrdagi 100 ming oilaning har biridan bittadan bola va nogironligi bölgan bolalar ham bor. Vauçer kimga berilişini va undan foydalaniş tartibini farmon matni va muassisning tuşuntirişlari bilan soliştiring. Beş iş:
- Teatr vauçerni qanday qabul qilişini muassisdan bilib oliş. Teatr spektakllari u yerda tuşunarli tavsif, surat va video bilan turişini nazorat qiliş.
- Yangi tomoşabinga butun repertuarni emas, eng tuşunarli uçta spektaklni taklif qiliş.
- Mehmondek kutib oliş: öşa joylar va öşa xizmat, alohida qatorlarsiz.
- Tomoşabinning roziligi bilan kontaktini oliş va bir hafta içida uni ikkinçi taşrifga, endi öz puliga taklif qiliş. Bola uçun rozilikni ota-onasi beradi.
- Vauçerli tomoşabinlarni alohida hisoblaş va ulardan neçtasi qaytib kelganini kuzatiş.
PQ-399 böyiça bepul kiradiganlarni ham alohida hisoblang. Bular «Temir daftar», «Ayollar daftari» va «Yoşlar daftari»ga kirgan fuqarolar va nogironligi bölgan odamlar. Daftarlar davlat kömak beradigan oilalar va odamlar röyxatlaridir.
Misol
Rossiyadagi Puşkin kartasi böyiça beş yilda 115 million çipta sotib olingan, xaridlarning 17 foizi teatrlarga töğri kelgan. Karta yoş tomoşabinni olib keladi, lekin u öz puliga qaytib keliş-kelmasligi teatrga boğliq. Vauçer ham şunday: u odamni bir marta olib keladi. Ikkinçi taşrif esa u bilan işlaşni davom ettirgan joyda paydo böladi.
Manba: Mail Finansi, VTB maʼlumotlariga köra, 2026 yil 15 sentabr.
Biz nimani vaʼda qilamiz
Teatr nomida odatda janr turadi, tomoşabin uçun esa boşqa narsa muhim: bu yerga nima uçun boriş kerak. Buni bitta jumlada ifodalang va uni afişadan ijtimoiy tarmoqlargaça hamma joyda takrorlang.
| Teatr | Bitta jumladagi vaʼda |
|---|---|
| Yoş tomoşabinlar teatri | Bolaning yana qaytgisi keladigan birinçi teatri |
| Qöğirçoq teatri | Yaqindan tomoşa qiliş mumkin bölgan möʼjiza |
| Musiqali komediya teatri | Jonli musiqa bilan yengil oqşom |
| Viloyat musiqali drama teatri | Özimizning teatr: şahrimiz, tilimiz, hamma yuzidan taniydigan artistlar |
Vaʼdani qanday topiş kerak.
- Tomoşabin xaritasidan asosiy guruhingiz oqşomdan nima kutişini yozib oling.
- Teatr har bir spektaklda nima berişini yozib oling.
- Bularni tomoşabinlar gapiradigan sözlar bilan bitta jumlaga birlaştiring.
- Jumlani quyidagi uç sinovdan ötkazing.
Yaxşi jumla uç sinovdan ötadi. U faqat sizning teatringizga mos keladi. Uni maktab öquvçisi ham, buvi ham tuşunadi. Teatr uni har bir spektaklda bajaradi.
Mavsum dasturi
Mavsum dasturi teatr mavsum davomida körsatadigan narsalar röyxati: oylar böyiça premyeralar va repertuar. Har bir spektaklning janri, tili, davomiyligi va kim uçun ekani körsatiladi. Dasturda abonementlar, narxlar va çipta sotib oliş usuli ham böladi. Mavsum har doim ham töliq maʼlum bölmaydi. Baʼzi sanalar gastrollar, taʼmir yoki boşqa taşkilotlarning teatr sahnasidagi tadbirlariga boğliq bölişi mumkin. Şuning uçun dasturni imkon qadar, maʼlum bölgan hajmda eʼlon qiling va iş davomida töldirib boring. Kelgusi bir oylik afişa esa har doim aniq bölişi kerak: saytda, ijtimoiy tarmoqlarda, çipta servisida, kassada va foyeda. PQ-399 (15-band) böyiça premyeralar kamida bir oy oldin eʼlon qilinişi kerak.
Mavsum oldidan majburiy minimum
Mavsumdan oldin reklama va naşrlar olib boradigan joylarni tekşiring. Bular ijtimoiy tarmoqlardagi profil, sayt, çipta sotib oliş sahifasi va xaritalardagi teatr kartoçkasi. Agar ulardan birortasi işlamasa, pul va kuç bekorga ketadi. Şuning uçun tört röyxat böyiça tekşirişdan boşlang.

Röyxatlardagi sözlar. Profil tavsifi bu profil nomi ostidagi matn. Avatar bu profilning dumaloq rasmi. Storislar, yoki hikoyalar, bir sutkadan keyin yöqolib ketadigan qisqa naşrlar; qadalgan storislar profilda tavsif ostida doiraçalar bölib qoladi. Direkt bu Instagram tarmoğidagi şaxsiy xabarlar.
Ijtimoiy tarmoqlardagi profil. Instagram köriş va qiziqiş uçun, Telegram afişani biliş va ötkazib yubormaslik uçun.
- Instagram, Telegram va boşqa ijtimoiy tarmoqlarda profil nomi bir xil.
- Avatarda kiçik doirada ham öqiladigan teatr belgisi.
- Tavsifda uç qator: bitta jumladagi teatr vaʼdasi, manzil, çiptani qanday sotib oliş.
- Tavsifdagi havola boş sahifaga emas, töğridan-töğri çipta servisi yoki saytdagi teatr afişasiga olib boradi.
- Qadalgan storislar: «Afişa», «Qanday sotib oliş», «Qanday yetib keliş», «Teatrda birinçi marta», «Fikrlar». Bolalar teatrida yana «Ota-onalar uçun».
- Uçta qadalgan post: oy afişasi, asosiy premyera, «Teatrda birinçi marta».
- Telegram kanalida qadalgan xabar: bir oylik afişa, çiptalar havolasi, manzil, kassa telefoni.
- Direktdagi xabarlar va izohlarga iş kuni davomida javob beriladi.
Sayt. U oddiy, hatto bir sahifali bölişi mumkin. Lekin unda borişga qaror qiliş uçun kerakli hamma narsa bölişi kerak. Saytni istalgan sayt konstruktorida özingiz yiğişingiz mumkin. Imkoniyat bölsa, uni brif böyiça pudratçiga buyurtma qiling (8-vosita).
- Kelgusi bir oylik afişa: sana, vaqt, boşlanğiç narx, «Sotib oliş» tugmasi.
- Har bir spektakl sahifasi: bitta jumlada nima haqida, tuşunarli sözlar bilan janr, kim uçun va neça yoşdan, davomiylik va tanaffus, til, surat, qisqa video.
- Narx zonalari körsatilgan zal sxemasi.
- «Qanday sotib oliş» va «Qanday yetib keliş»: manzil, xarita, transport, avtoturargoh, kassa telefoni.
- «Teatrda birinçi marta»: soat neçada keliş, nima kiyiş, zal qoidalari, garderob, bufet, bolalar bilan kelsa böladimi.
- Özbek va rus tillari, sayyohlar uçun kamida bitta sahifa ingliz tilida.
- Sayt telefondan qulay oçiladi va tez yuklanadi.
- Ötib ketgan spektakllar afişadan olib taşlanadi, yangilari öz vaqtida paydo böladi.
- Teatrning ijtimoiy tarmoqlariga havolalar.
Çipta servislari. Teatrlar çiptalarni çipta servislari (masalan, iTicket.uz yoki Afisha.uz) va öz sayti orqali onlayn sotadi. Bitta teatr bir vaqtning özida bir neçta servis orqali sota oladi. Onlayn sotuvsiz teatr telefondan xarid qilişga örganganlarga yetib bora olmaydi.
- Teatr çiptalarni kamida bitta çipta servisi orqali sotadi.
- Spektakllar tomoşabiningiz qayerga borişni tanlaydigan şahar afişalarida bor, afişadagi havola esa töğridan-töğri xaridga olib boradi.
- Servisda faqat premyeralar emas, kelgusi bir oylik butun repertuar bor.
- Spektakl sahifasi saytdagidek batafsil töldirilgan: janr, yoş, davomiylik, til, surat, video.
- Narxlar va zal sxemasi kassadagiga mos keladi.
- Xarid paytida tomoşabin teatrdan xabar olişga rozilik katakçasini özi belgilay oladi. Şartnomada rozi bölgan xaridorlarning kontaktlari va har bir namoyiş böyiça sotuv hisoboti teatrga berilişi yozilgan.
- Aynan şu xarid sahifasiga havola profil tavsifida, saytda va spektakl haqidagi har bir postda turadi.
Xaritalardagi kartoçka. Sayyohlar va yangi tomoşabinlar teatrni Google Maps, Yandeks Kartalar va 2GIS xaritalarida qidiradi.
- Teatr Google Maps, Yandeks Kartalar va 2GIS xaritalarida bor.
- Kassa iş vaqti, telefon va çiptalar havolasi körsatilgan.
- Fasad, kiriş joyi va zal suratlari yuklangan.
- Fikrlarga javob beriladi.
Bajaramiz
Qaysi spektaklga qanday kampaniya kerak, spektakl haqida nima deyiş, uni qayerda körsatiş, çiptani qanday sotiş va tomoşabinni qanday qaytariş.

Bu bobda
- Qaysi spektaklga qanday kampaniya
- Kampaniya taqvimlari
- Tomoşabinning beş qadami
- Spektakl haqida nima deyiş kerak
- Afişa
- Hamkorlar va ambassadorlar
- Çipta sotib oliş
- Kontaktlar bazasi
- Kelişga nima xalal beradi
- Teatrdagi oqşom
- Odob va kiyiniş qoidalari
- Tomoşabinni qayta jalb qiliş
Mavsum davomida teatr spektakllarni kampaniyalar orqali tarğib qiladi. Kampaniya bu teatr bitta spektaklni sotiş va tomoşabinni qayta jalb qiliş uçun qiladigan barça işlardir. Bob avval qaysi spektaklga qanday kampaniya kerakligini körsatadi, keyin taqvim va barça qadamlar tartib bilan keladi. Ijtimoiy tarmoqlar va reklama keyingi bobda körib çiqilgan.
Qaysi spektaklga qanday kampaniya
Kampaniya har bir spektaklga kerak emas. Agar repertuardagi har bir spektaklga uzoq kampaniya olib borsangiz, kampaniyalar bir-birining ustiga tuşadi. Bir xil odamlar bir vaqtda bir neçta eʼlonni köradi, pul va kuç esa tarqalib ketadi. Şuning uçun har bir spektakl uçun unga qanday kampaniya kerakligini hal qiling:
| Qanday spektakl | Nima qiliş kerak |
|---|---|
| Premyera, yangi sahna asari, gastrol, yubiley namoyişi | Töliq kampaniya: namoyişdan sakkiz hafta oldin boşlanadi va undan keyin yana ikki hafta davom etadi, quyidagi taqvim böyiça |
| Sotuvi ketma-ket ikki namoyişda tuşayotgan spektakl yoki oyning asosiy spektakli | Quyidagi taqvim böyiça tört haftalik qisqa kampaniya: video, hamkorlar, kontaktlar bazasidagi tomoşabinlarga şaxsiy taklif, imkoniyat bölsa, ikki hafta reklama |
| Özi sotiladigan spektakl | Alohida kampaniyasiz, quyidagi taqvim böyiça: oyning umumiy afişasi, hafta ruknlari böyiça postlar, kontaktlar bazasidagi tomoşabinlarga eslatma |
Bir vaqtning özida pulli reklama ikkitadan ortiq spektaklga berilmasligiga harakat qiling. Qaysi spektakllar yomonroq sotilayotgani mavsum jadvalida körinadi.
Kampaniya taqvimlari
Töliq kampaniya
Haftalar böyiça nima qiliş kerak:
| Qaçon | Minimum | Imkoniyat bölsa |
|---|---|---|
| Sakkiz hafta oldin | Mavsum dasturida anons, sotuv oçiladi: doimiy tomoşabinlar va obunaçilar çiptani hammadan oldin sotib ola oladi. Spektakl haqidagi jumla, saytda va çipta servisida spektakl sahifasi tayyor | Minimumning özi yetarli |
| Olti hafta oldin | Repetitsiyalarni telefonda suratga oliş, ijtimoiy tarmoqlarda artistlar bilan taniştiriş, hamkorlar bilan kelişuv | Blogerlar bilan kelişuv |
| Tört hafta oldin | Afişa va asosiy tasvir, repetitsiyadan bitta video. Premyera şu muddatdan keçiktirmay eʼlon qilingan bölişi kerak: PQ-399 (15-band) böyiça bu kamida bir oy oldin qilinadi | Qisqa treyler, rejissyor bilan intervyu, uçta auditoriyaga reklama işga tuşiriladi (imkoniyat bölsa), batafsil «2-bosqiç. Ijtimoiy tarmoqlar va reklama» bobida |
| Ikki hafta oldin | Artistlar öz ijtimoiy tarmoqlarida spektakl haqida gapirib beradi, progonda matbuot vakillari | Progonda blogerlar. Reklamada birinçi haftada eng köp sotuv bergan rolik va auditoriya qoldirilgan |
| Namoyiş haftasi | Har kuni storislar, Telegram orqali eslatmalar, kontaktlar bazasidagi tomoşabinlarga oxirgi joylar böyiça şaxsiy takliflar | Minimumning özi yetarli |
| Namoyişdan keyingi ikki hafta | Fikrlar, suratlar, zalning munosabati, keyingi namoyişlarni sotiş | Minimumning özi yetarli |
«Minimum» ustunini bir kişi olib boradi. Ikkinçi ustunni yordamçi yoki byudjet bölganda oling.
Ğoya
Premyeradan keyin kampaniyani davom ettiriş kerakmi, özingizda hisoblab köring: mavsum jadvalida birinçi namoyişlar va keyingilari sotuvini soliştiring. Agar çiptalarning sezilarli qismi premyeradan keyin sotilsa, kampaniyani undan keyin ham davom ettirgan maʼqul: fikrlar, suratlar, zalning munosabati.
Qisqa kampaniya
Namoyişdan oldingi tört hafta:
| Qaçon | Minimum | Imkoniyat bölsa |
|---|---|---|
| Tört hafta oldin | Mavsum jadvaliga qarab spektaklni tanlang va maqsadni yozib qöying: neçta çipta sotiş kerak. Spektakl haqidagi jumlani yangilang, çipta servisidagi sahifani va afişani sakkiz band böyiça tekşiring | Minimumning özi yetarli |
| Uç hafta oldin | Spektakl yozuvidan yoki progondan qisqa video, bir yoki ikki hamkor bilan kelişuv | Ikki auditoriyaga ikki haftalik reklama |
| Ikki hafta oldin | Artist öz sahifasida spektakl haqida gapirib beradi. Şahar kanallarida naşr, agar u bepul bölsa | Reklamada köproq sotuv bergan rolik va auditoriyani qoldiramiz. Şahar kanallarida pulli naşr |
| Namoyiş haftasi | Har kuni storislar, Telegram orqali eslatma, kontaktlar bazasidagi tomoşabinlarga şaxsiy taklif: öxşaş spektakllarga kelganlarga | Minimumning özi yetarli |
| Namoyişdan keyin | Fikrlar va suratlar, mavsum jadvalida sotuvni maqsad bilan soliştiriş: kampaniya yordam berdimi | Minimumning özi yetarli |
Alohida kampaniyasiz
Har oy nima qiliş kerak:
| Qaçon | Nima qilamiz |
|---|---|
| Oylik afişani tayyorlaganda | Spektakl oyning umumiy afişasida va saytda bor, sanalar va narxlar çipta servisida ham, kassada ham bir xil |
| Har hafta | Spektakl hafta ruknlari böyiça postlarda çiqadi: parça, artist, sahna orti, tomoşabin fikri |
| Namoyişdan bir hafta oldin | Telegram orqali va kontaktlar bazasidagi tomoşabinlarga eslatma |
| Namoyişdan keyin | Ijtimoiy tarmoqlardagi fikrlar, sotuv mavsum jadvaliga yoziladi |
Agar spektakl sotuvi ketma-ket ikki namoyişda tuşsa, uni qisqa kampaniyaga ötkazing.
Vosita 10
Spektakl kampaniyasi rejasi. Uç varaqli Excel jadvali. Birinçi varaqda oy spektakllari, har biri uçun kampaniya turi va reklama bir vaqtda ikkitadan ortiq spektaklga berilmayotganini tekşiriş. Ikkinçi va uçinçi varaqda töliq va qisqa kampaniya rejalari. Rejalarda: spektakl haqidagi jumla, tomoşabin guruhlari, majburiy minimum, haftalar böyiça işlar, byudjet, promokodlar va sotuvga nima yordam bergani.
Tomoşabinning beş qadami
Tomoşabin beş qadamdan ötadi: spektakl haqida bildi, borgisi keldi, çipta oldi, keldi va yana keldi. Dastlabki uç qadam 1-bosqiçdagi qaror yölini takrorlaydi: ilmoq, tekşiriş va tösiqlar. Keyin tomoşabin teatrga keladi va yana keliş yoki kelmaslikni hal qiladi. Har bir qadamda teatr odamlarning bir qismini yöqotadi. Agar kampaniya yaxşi ketmayotgan bölsa, qadamlarni birma-bir körib çiqing va eng köp odam qayerda yöqolayotganini toping.
afişa, ijtimoiy tarmoqlar, hamkorlar
spektakl va oqşom qanday bölişi tuşunarli
telefondan uç qadamda çipta
kutib oliş, oqşom, dasturça
bir hafta içida taklif
| Qadam | Nimani tekşiriş kerak | Kitobda qayerda |
|---|---|---|
| Bildi | Kampaniya öz vaqtida boşlandimi, barça maʼlumotlar yozilgan afişa bormi, ijtimoiy tarmoqlar va hamkorlar işlayaptimi | «Afişa» va «Hamkorlar va ambassadorlar» bölimlari, «2-bosqiç. Ijtimoiy tarmoqlar va reklama» bobi |
| Borgisi keldi | Bu qanday spektakl, kim uçun va oqşom qanday ötişi tuşunarlimi | «Spektakl haqida nima deyiş kerak» bölimi |
| Çipta oldi | Çiptani telefondan uç qadamda sotib oliş mumkinmi, narx körinib turibdimi | «Çipta sotib oliş» bölimi |
| Keldi | Oqşom afişadagi vaʼdani oqladimi | «Teatrdagi oqşom» bölimi |
| Yana keldi | Tomoşabin yana kelişga taklif oldimi | «Tomoşabinni qayta jalb qiliş» bölimi |
Spektakl haqida nima deyiş kerak
Hammasi bitta jumladan boşlanadi. Keyin uni afişada, postda, reklamada va sotib oliş sahifasida takrorlaşadi. Formula oddiy: tuşunarli söz bilan janr, taniş ilmoq, kim uçun, davomiyligi va tili.
| Avval | Endi |
|---|---|
| Mumtoz asar asosida ikki pardali drama | Ikki oilani uruştirib qöygan muhabbat hikoyasi. Tanaffus bilan ikki soat, özbek tilida, 12+ |
| Musiqali spektakl premyerasi | Hamma iş teskari ketgan töy haqida jonli musiqali komediya. 1 soat 40 daqiqa, özbek tilida |
| Bolalar uçun ertak | 4 yoşdan 7 yoşgaça bolalar uçun jasur eşakça haqida kulgili ertak. Tanaffussiz 45 daqiqa, zaldan çiqib turiş mumkin |
| Teatr sanʼati şinavandalarini taklif qilamiz | Bolalaringizni olib keling: bu tanaffussiz bir soatlik kulgili ertak |
Misol
Buyuk Britaniyadagi Curve teatri Handbagged spektaklini tarğib qildi. Bu qiroliça Yelizaveta va Margaret Tetçer haqidagi pyesa. Teatr afişaga asl matnda bölmagan satr qöşdi: «komediya» sözi va «Temir xonim» degan taniş ilmoq. Jamoa buni kampaniyadagi eng oddiy va eng foydali qaror deb atadi.
Manba: Theatre Nation Partnerships vebinari, 2026 yil 3 fevral.

Odamga ikki narsani sotiş kerak: spektaklni va oqşomni.
Spektakl. Saytdagi va çipta servisidagi spektakl sahifasida: tuşunarli sözlar bilan janr, kim uçun, davomiyligi, tanaffus, tili, video va fikrlar. Taniş narsaga tayaning: muallif, syujet, ekranizatsiya, artist. Tuyğuni ayting: kulgili, taʼsirli, qörqinçli, çiroyli.
Oqşom. Yangi tomoşabin uçun butun oqşom qanday ötişini tuşuniş muhim: qayerga ötiradi, nima kiyib keladi, tanaffusda ovqatlansa böladimi, uyiga öz vaqtida yetib oladimi. Buni bitta qisqa postda yoki «Teatrda birinçi marta» sahifasida aytib bering. Foye, bufet va zalni körsating. Batafsil: «Odob va kiyiniş qoidalari» bölimida.
Afişa
Tomoşabin oqşom qanday bölişini afişaga qarab hal qiladi. U afişani tört joyda uçratadi: köçada, ijtimoiy tarmoqlarda, saytda va çipta servisida. Hamma joyda bitta asosiy tasvir va bir xil maʼlumotlar böladi. Ular turliça joylaşadi. Bosma afişada hammasi tasvirning özida turadi. Ijtimoiy tarmoqlarda bir qismi post matniga ötadi. Saytda va çipta servisida maʼlumotlar tasvir yonida alohida satrlarda turadi.

Har bir variantni sakkiz band böyiça tekşiring: tomoşabin ularni çipta olişdan oldin tasvirda yoki yonidagi matnda topa olişi kerak.
- Nomi va spektakl nima haqida ekanligi bitta jumlada.
- Kim uçun va neça yoşdan, hamda majburiy yoş belgisi.
- Sana va vaqt.
- Davomiyligi va tanaffus.
- Spektakl tili, titrlar bor-yöqligi.
- Narx «...sömdan» körinişida va qayerdan sotib oliş mumkinligi, QR-kod bilan.
- Teatr belgisi doim bir joyda.
- Bitta kuçli tasvir: surat, kadr yoki rasm, kollaj emas.
Köça va foye. Uç soniyada körib ötişadi
Tasvirda
- nom va spektakl haqida jumla
- kim uçun va yoş belgisi
- sana va vaqt
- davomiylik, tanaffus
- til va titrlar
- boşlanğiç narx va xarid uçun QR-kod
- teatr belgisi
Yonida
- heç narsa: köçada yonida matn bölmaydi
Instagram va Telegram. Telefondan körişadi
Tasvirda, yirik
- nom
- sana
- yoş belgisi
- teatr belgisi
Post matnida
- spektakl haqida jumla
- kim uçun
- davomiylik, tanaffus
- til
- boşlanğiç narx
- xarid havolasi
QR-kod va havola şu yerga yetaklaydi, qaror şu yerda
Tasvirda
- matnsiz ham böladi
Yonida, alohida qatorlarda
- spektakl haqida jumla
- uçdan beşgaça gapli tavsif
- kim uçun va yoş belgisi
- sanalar
- davomiylik, tanaffus
- til va titrlar
- narxlar
- «Sotib oliş» tugmasi
- ijodkorlar, artistlar
Bu yerda tölaşadi
Tasvirda
- servis talab qiladigan ölçam
Servis maydonlarida
- nom
- janr
- yoş belgisi
- davomiylik
- til
- tavsif saytdagidek sözma-söz
Yoş belgisi majburiy. Buni «Bolalarni ularning soğliğiga zarar yetkazuvçi axborotdan himoya qiliş töğrisida»gi Qonun (ÖRQ-444, 17-modda) talab qiladi. Özbekistonda bu 0+, 7+, 12+, 16+ yoki 18+. Vazirlar Mahkamasining 848-son qaroriga köra belgi aylana içiga qöyiladi va afişa hamda çipta maydonining kamida 5 foizini egallaydi. Belgi saytda ham takrorlanadi. Yoş belgisi doim tasvirning özida turadi. Qolgan maʼlumotlarni post matniga ötkaziş mumkin.
Misol
«Ilhom» teatri «Kray» spektakli anonsida 16+ belgisi yonida davomiyligi (1 soat 45 daqiqa) va narxini körsatdi.
Manba: Afisha.uz, 2026 yil 6 oktabr.
Butun mavsum uçun bitta şablon qiling: nomi, sanasi va teatr belgisi doim bir xil joyda tursin, şunda teatr afişasini uzoqdan tanişadi. Spektaklning asosiy tasviridan barça variantlar tayyorlanadi: bosma afişa, post, storis, saytdagi sahifa muqovasi va çipta servisi uçun tasvir. Imkoniyat bölsa, videoafişa qöşing: öşa tasvirning özi harakatda. Tayyor şablon: 2-kitobdagi 17-vosita.
Hamkorlar va ambassadorlar
Hamkor bu sizning tomoşabinlaringiz bilan aloqasi bor taşkilot: teatr yonidagi kafe, maktab, oliygoh, bank, mehmonxona, turoperator. Hamkor spektakl haqida öz odamlariga aytib beradi.
Ambassador bu atrofidagilar işonadigan odam: talabalar faoli, şahar kanalini yurituvçi, mahallaning faol aʼzosi. U teatr haqida öz tanişlariga aytib beradi. Öqituvçi va tarbiyaçilar ambassador qilinmaydi va ularga promokod berilmaydi: sinfning teatrga borişini ota-onalar hal qiladi.
- Hamkorga bitta narsani taklif qiling: uning mijozlari yoki xodimlari uçun çegirma, premyeraga joylar yoki ijtimoiy tarmoqlarda tilga oliş.
- Har bir tomon nima qilişini bir sahifaga yozib qöying.
- Har bir hamkor va ambassadorga alohida promokod bering: bir oydan keyin tomoşabinlarni kim olib kelgani körinadi. Promokodni çipta operatori yoki kassa yaratadi. Agar promokodlar bölmasa, har biriga alohida havola bering.
Çipta sotib oliş

Çiptani telefondan ikki daqiqada sotib oliş mumkin bölişi kerak.
- Spektakl haqidagi har bir naşrda çipta sotib oliş havolasi bor.
- Afişadan çiptagaça uç qadamdan ortiq emas.
- Narxlar körsatilgan zal sxemasi sotib olişdan oldin körinadi.
- Oilaviy va guruh çiptalari bir bosişda olinadi.
- Qanday yetib boriş, avtoturargoh qayerda, spektakl soat neçada tugaşi yozilgan.
Çipta operatorlari orqali sotuv teatr va operator örtasidagi şartnoma asosida böladi. Çipta olayotganda tomoşabin «Teatrdan xabar olişga roziman» degan katakçani belgilaş yoki belgilamaslikni özi hal qiladi. Rozi bölganlarning kontaktlarini operator teatrga berişini şartnomaga yozib qöying: aks holda kontaktlar bazasi operatorda qolib ketadi. «Şaxsga doir maʼlumotlar töğrisida»gi Qonunga köra odamning telefon raqamini uning roziligisiz boşqaga beriş mumkin emas. Odam iltimos qilsa, raqamni öçiriş kerak.
Misol
2025 yil 20 oktabrdan boşlab Navoiy nomidagi Katta teatr çiptalari Afisha.uz onlayn servisida sotiladi. Tomoşabin spektakl va joyni tanlaydi va onlayn tölaydi. Narxlar 55 000 sömdan boşlanadi. Tomoşabin böş joylar va narxni xarid qilişdan oldin köradi.
Manba: Afisha.uz, 2025 yil 20 oktabr.
Kontaktlar bazasi
Kontaktlar bazasi bu teatr xabarlarini olişga rozi bölgan tomoşabinlarning telefon raqamlari. Teatr u orqali tomoşabinni yana taklif qiladi.
- Tört ustunli jadval oçing: ismi, telefoni, rozilik bergan sanasi, qaysi spektaklga kelgani.
- Kassir çipta sotayotganda taklif qiladi: «Telefon raqamingizni qoldirasizmi? Eslatma va bir oylik afişani yuboramiz». Rozilikni tomoşabinning özi beradi: şakldagi katakçani belgilab yoki kassadagi blankka imzo qöyib. Bolalarning raqami yozilmaydi: bola uçun kontaktni ota-onasi qoldiradi.
- Sörovnomadan va çipta operatoridan kelgan kontaktlarni haftada bir marta öşa jadvalga qöşing.
- Xabarlarni faqat rozi bölganlarga yuboring. [Teatr uddalay oladigan tarqatiş usulini aniqlaştiriş: aloqa operatori orqali SMS, Telegram yoki çipta operatorining xabar tarqatişi.]
- Odam iltimos qilsa, uning satrini öşa kuniyoq öçiring.
- Butun teatr uçun bitta jadval yuritiladi. Uni teatr kompyuterida parol ostida saqlang. Unga ikki kişi kira oladi, odatda kassir va marketing uçun masʼul. Ikkalasining ismi buyruqda körsatilgan.
Telefon maydoni yonidagi matn. Teatr raqamni nima uçun olayotganini, nima yuborişini va xabarlardan qanday voz keçiş mumkinligini yozing. Masalan: «Raqamingiz spektakl haqida eslatma va oylik afişani yuboriş uçun kerak. Uni boşqalarning reklamasi uçun işlatmaymiz. Xabarlardan istalgan kuni voz keçişingiz mumkin: kassaga [raqam] telefoni orqali qönğiroq qiling». Raqam qoldirmaslik çipta sotib olişga taʼsir qilmaydi. «Şaxsga doir maʼlumotlar töğrisida»gi Qonun baza egasidan yana nimalarni talab qilişini teatrga muassis maʼlum qiladi.
Uçta xabar namunasi. Bir kun oldin: «Ertaga soat 18:30 da sizni [nomi] spektaklida kutamiz. Manzil: [manzil]. Spektakl [davomiyligi] davom etadi». Ertasi kuni: «Keça teatrimizga kelganingiz uçun rahmat. Oqşom qanday ötganini aytib bering: [sörovnoma havolasi]. Kelasi oy afişasi: [havola]». Şaxsiy taklif: «[sana] kuni [nomi] spektakliga joylar qoldi. Siz bizda [öxşaş spektakl]da bölgansiz. Çiptalar: [havola]».
Kelişga nima xalal beradi
Çipta oliş oson bölsa ham, odam kelmasligi mumkin. Quyida köp uçraydigan sabablar va ular bilan nima qiliş mumkinligi keltirilgan.
| Tösiq | Nima qiliş mumkin |
|---|---|
| Spektakl tili | Tilni afişada va çipta servisida körsatiş; mehmonlar uçun titrlar |
| Yöl, ayniqsa keçqurun | Kunduzgi namoyişlar; guruhlar uçun transport; qanday yetib keliş haqida maʼlumot |
| Bolalarni qoldiradigan kişi yöq | Oilaviy namoyişlar; imkoniyat bölsa, keçki spektakl paytida foyeda bolalar uçun maşğulot |
| Bayramlar, töylar mavsumi, Ramazon | Premyeralarni taqvimni hisobga olib rejalaştiriş; Ramazonda boşqa boşlaniş vaqti |
| Çipta borligiga va namoyiş bölişiga işonişmaydi | Onlaynda doim yangilanib turadigan afişa, eʼlon qilingan namoyişlarni bekor qilmaslik qoidasi |
Teatrdagi oqşom

Afişa va reklama tomoşabinga oqşomni vaʼda qiladi. U yana keladimi yöqmi, oqşomning özida hal böladi: uni qanday kutib olişdi, garderob va bufetda qança navbatda turdi, dekoratsiyalar qanday holatda. Yangi tomoşabin uçun bu umuman teatr haqidagi ilk taassurot. Quyida jamoa javob beradigan beşta lahza bor: bir kun oldingi eslatmadan sahnagaça. Mavsumda bir marta butun oqşomni oddiy tomoşabin sifatida özingiz boşdan keçiring: çipta oling, keling, bufetga kiring. Qayerda noqulay bölganini yozib qöying.
- Bir kun oldin. Eslatma: vaqti, manzili, davomiyligi va spektakl bölişining tasdiği.
- Kutib oliş. Foye boşlanişdan bir soat oldin oçiq va yoruğ, maʼmur qayoqqa borişni aytib beradi.
- Dasturça. Spektakl nima haqida (oxirini aytmasdan), truppa, davomiyligi, ikki tilda, sörovnoma va Telegram kanaliga QR-kod.
- Bufet. Menyu va narxlar uzoqdan körinadi, karta bilan tölaş mumkin, boşlanişdan oldin buyurtma berib qöysa böladi; ikkinçi parda qönğiroğigaça hamma xizmat olgan böladi. Agar teatr mulkini ijaraga beriş qoidalari ruxsat bersa, bufetni şartnoma asosida pudratçiga beriş mumkin. Xizmat körsatiş standartini teatr şartnomaga yozib qöyadi.
- Sahna. Dekoratsiyalar va kostyumlar premyeradagi holatida. Har bir spektakl uçun dekoratsiyalar pasportini oçing va har bir namoyişlar turkumidan oldin dekoratsiyalarni közdan keçiring.
Zal maʼmuri har hafta nima qiladi. Tomoşabinlarning uçta asosiy mulohazasini yozib qöyadi: foyeda, garderob oldida va bufetda nima deyişdi. Ularni marketing uçun masʼulga beradi. Oyda bir marta ular birga birinçi navbatda tuzatiladigan bitta mulohazani tanlaydi.
Vosita 5
Çek-listlar va dekoratsiyalar pasporti. Törtta çek-list: afişa, mavsum dasturi, dasturça va bufet. Ularga qöşimça dekoratsiyalar pasporti şakli.
Odob va kiyiniş qoidalari

Köpgina yangi tomoşabinlar teatrga bormaydi, çunki qoidalarni bilişmaydi: qanday kiyiniş, qaçon keliş, qaçon qarsak çaliş kerak. Aniq qoidalar bu qörquvni yöqotadi: odam undan nima kutilayotganini biladi. Ularni «Teatrda birinçi marta» sahifasida, qadalgan storislarda, dasturçada va çipta bilan yuboriladigan xatda oçiq va qisqa yozing. Zal xodimlari qoidalarni xuşmuomalalik bilan eslatadi.
- Nima kiyiş kerak. Kiyimga talablarni har bir teatr özi belgilaydi. Agar ular bölsa, ularni kiriş eşigida emas, saytda va çipta servisida çipta olişdan oldin yozing. Agar talab bölmasa, şuni yozing: yangi tomoşabin xotirjam böladi. Oddiy spektaklga köpinça ozoda kundalik kiyimda kelişadi, premyeraga köpçilik bayramona kiyinadi.
- Qaçon keliş kerak. Boşlanişdan yarim soat oldin. Uçinçi qönğiroq bilan zal eşiklari yopiladi. Keçikkanlar tanaffusda kiritiladi yoki çipta nazoratçisi ularni eşik yonidagi böş joylarga şovqinsiz olib ötadi.
- Telefon. Butun spektakl davomida öçirilgan böladi, faqat ovozi emas: ekran yoruği artistlarga va yoningizdagilarga xalal beradi.
- Surat va video. Spektakl paytida suratga oliş mumkin emas. Foyeda va, agar teatr ruxsat bersa, taʼzim paytida mumkin. Buni çiptaga yozing va boşlanişdan oldin eʼlon qiling.
- Ovqat va içimliklar. Faqat bufetda va foyeda, zalga olib kirilmaydi.
- Qarsaklar. Parda oxirida va taʼzim paytida qarsak çalinadi, opera va baletda yana ariyalar va nomerlardan keyin ham.
- Bolalar bilan. Afişadagi yoş belgisi ota-onalar uçun maslahat. Spektakl kiçikroq bolalarga nima uçun töğri kelmasligini yozing: baland ovoz, davomiyligi, murakkab syujet. Agar bola yiğlasa, katta kişi u bilan foyega çiqadi.
Qoidalarni qatʼiy va xuşmuomala ohangda, sababi bilan yozing: «Iltimos, telefoningizni öçiring: ekran yoruği artistlarga xalal beradi». Boşlanişdan oldin zal maʼmuri qoidalarni qisqaça eʼlon qiladi, çipta nazoratçilari esa ularni xuşmuomalalik bilan eslatadi.
Tomoşabinni qayta jalb qiliş

Quyidagi qadamlar kampaniyadagi eng arzon işlar: ular reklama talab qilmaydi va eng sodiq tomoşabinlarni olib keladi. Xabarlarni faqat ularni olişga rozi bölganlarga yuboring.
- Ertasi kuni minnatdorlik va qisqa sörovnoma bilan xabar.
- Bir hafta içida keyingi spektaklni taklif qiliş.
- Xaritalarda fikr qoldirişni söraş; barça fikrlarga javob beriş.
- «Döstingni olib kel»: hamroh uçun çegirma yoki taklifnoma.
- Ikkinçi marta kelganlar uçun abonement va teatr döstlari klubi.
Ğoya
Tanişlarning maslahati qança tomoşabin olib kelişini özingizda hisoblab köring: sörovnomada va kassada «Spektakl haqida qayerdan bildingiz?» deb sörang. Bunday javoblar qança köp bölsa, mamnun tomoşabinning teatr haqida aytib berişi şunça muhim: undan fikr qoldirişni sörang va dösti uçun taklifnoma bering.
Misol
Moskvadagi Vaxtangov nomidagi teatrning xat tarqatiş bazasida 285 mingga yaqin faol manzil bor (2026). Xaridorlar çipta olayotganda elektron poçtasini qoldiradi va xat olişga rozi böladi. Öz bazasi böyiça xat tarqatiş teatrning asosiy sotuv kanaliga aylandi.
Manba: Unisender, 2026 yil 28 fevral.
Ijtimoiy tarmoqlar va reklama
Har hafta nima joylaş, telefonda qanday suratga oliş, reklamani qanday işga tuşiriş, blogerlar va öz artistlarimiz bilan qanday işlaş.

Bu bobda
- Naşrlar haftasi
- Har bir spektakl uçun nimani suratga oliş kerak
- Post matni
- Pulli reklama qadam-baqadam
- Blogerlar va inflyuyenserlar
- Öz artistlaringiz ijtimoiy tarmoqlarda
- Direktdagi javoblar
- Köp uçraydigan xatolar
Teatrlar Instagram va Telegram sahifalarini allaqaçon yuritadi, köpçiligi pulli reklama ham beradi. Bu bobda har hafta nima naşr qiliş, qanday suratga oliş va reklamani qanday işga tuşiriş qadam-baqadam tuşuntiriladi. Blogerlar va öz artistlaringiz bilan qanday işlaş ham şu yerda. 1-bosqiçdagi majburiy minimumdan boşlang. Reklamaga birinçi sömni sarflaşingizdan oldin profil, sayt, çipta servisi va xaritalardagi kartoçka işlab turgan bölişi kerak.
Naşrlar haftasi
Muntazamlik sondan muhimroq. Minimum: haftasiga uçta post va har kuni storislar. Hafta kunlariga doimiy ruknlarni biriktirib qöysangiz, maromni uşlaş oson böladi: jamoa nimani suratga olişni oldindan biladi, obunaçilar esa nima kutişni biladi. Ruknlarni teatrda bor narsalardan oling: repetitsiyalar, artistlar, sexlar, tomoşabinlar, afişa. Bitta suratga olingan material ikkala tarmoqqa ham ketadi: Instagram uçun video va surat, Telegram uçun havolali qisqa matn.
Hafta qanday körinişi mumkin. Beş iş kuni uçun beşta rukn. Agar kuç kam bölsa, uçtasini qoldiring: spektakl, tomoşabin va afişa.
| Kun | Rukn | Nima naşr qilamiz |
|---|---|---|
| Duşanba | Sahna orti | Repetitsiya, sex, kostyum, grim: 15 soniyalik video |
| Seşanba | Tanişuv | Artist bir daqiqada bitta savolga javob beradi |
| Çorşanba | Spektakl | Parça yoki zalning munosabati, formula böyiça matn, çipta havolasi |
| Payşanba | Tomoşabin | Tomoşabin fikri: çiqiş oldida video yoki ruxsat bilan olingan skrinşot |
| Juma | Afişa | Dam oliş kunlari nima bor va qayerdan sotib oliş mumkin |
Har kuni storislarda: bugun teatrda nima bor, premyeragaça qolgan kunlar sanoği, sörov, tomoşabinlar savollariga javoblar. Telegram kanalida bunga qöşimça spektakl kuni eslatma va namoyişdan keyin darhol post.
Vosita 11
Bir oylik naşrlar rejasi. Hafta kunlari böyiça ruknlari bor Excel jadvali, ruknlarni özgartiriş mumkin. Ustunlari: spektakl, format, kim suratga oladi, havola, çiqdimi yoki yöqmi.
Har bir spektakl uçun nimani suratga oliş kerak

Telefon, yaxşi yoruğlik va oltita kadr yetarli. Ularni oldindan, progonda yoki birinçi namoyişda suratga olişadi:
- Parça. Eng yorqin lahzadan 15 soniya, spektakl oxirini körsatmasdan.
- Zalning munosabati. Kulgi va qarsaklar. Tomoşabinlarning orqasidan yoki uzoqdan, yuzlari körinmaydigan qilib suratga olinadi.
- Sahna orti. Grim, kostyum, sahnaga çiqişdan oldingi sönggi daqiqalar.
- Artist kameraga gapiradi. «Keling, çunki…» bitta jumlada.
- Foye va oqşom. Afişa, foyedagi çiroqlar, bufet, orqadan yoki uzoqdan köringan odamlar.
- Çiqişdagi tomoşabin. Spektakl haqida bir oğiz söz. Tomoşabinning roziligi bilan suratga olinadi va naşr qilinadi.
Vertikal holatda, yaxşi yoruğlikda va toza ovoz bilan suratga oling. Subtitr qöying: köpçilik videoni ovozsiz köradi. Asosiy narsani birinçi ikki soniyada körsating. Qaysi sahnalarni körsatiş mumkinligini rejissyor bilan oldindan kelişib oling. Suratga oliş haqida kiriş eşigi oldidagi lavha va boşlanişdan oldingi eʼlon orqali ogohlantiring. Tomoşabinning yuzini faqat uning roziligi bilan, bolaning yuzini faqat ota-onasining yozma roziligi bilan körsating. Rozilikni rolik bilan birga saqlang. Pulli reklamaga tomoşabinlarni tanib bölmaydigan kadrlarni yoki rozilik olingan kadrlarni qöying.
Post matni
Tört satr:
- Spektakl nima haqida: formula böyiça bitta jumla.
- Kim uçun va odam nimani his qiladi.
- Qaçon, qança davom etadi, qaysi tilda.
- Qayerdan sotib oliş: havola yoki «havola profil tavsifida».
Namuna. «Hamma iş teskari ketgan töy haqida komediya. Butun oila bilan miriqib kulişni istaganlar uçun. 15 va 16 noyabr, soat 18:00, 1 soat 40 daqiqa, özbek tilida. Çiptalar profildagi havola orqali».
Pulli reklama qadam-baqadam
Bu bölim reklamaga imkoniyati bor teatr uçun. Birinçi reklamani buni avval qilgan odam bilan birga işga tuşiring: şartnoma asosidagi pudratçi yoki taniş mutaxassis bilan. Quyidagi ön qadam unga vazifa qöyiş va natijani tekşirişga yordam beradi. [Vazirlikdan aniqlaştiriş: teatr Meta platformasidagi reklama uçun qanday tölaydi va bitta qisqa kampaniyaga qança mablağ ajratiş oqilona.] Agar reklamaga pul bölmasa, bu bölimni ötkazib yuboring: ruknlar böyiça postlar, hamkorlar va kontaktlar bazasidagi tomoşabinlarga xabarlar byudjetsiz ham işlaydi.
Reklama sözlari. Meta bu Instagram va Facebook tarmoqlarining egasi bölgan kompaniya: ikkala tarmoqdagi reklama bitta reklama kabinetida sozlanadi. Auditoriya bu reklama körsatiladigan odamlar guruhi, masalan şaharning 18 yoşdan 35 yoşgaça bölgan aholisi. Qamrov bu reklamani körgan odamlar soni. Boğlam bu bitta auditoriya va bitta rolikning juftligi.
- Avval minimum. 1-bosqiçdagi majburiy minimumning törtta röyxatini tekşiring. Çipta havolasi yöq profilga olib boradigan reklama byudjetni bekorga yoqib yuboradi.
- «Tarğib qiliş» tugmasi emas, reklama kabineti. Meta reklama kabinetida (Ads Manager) maqsadni va auditoriyani tanlaş, variantlarni soliştiriş va natijani köriş mumkin. Ilovadagi tugma buning deyarli heç birini bermaydi.
- Maqsad. Sotib oliş sahifasiga ötişlar yoki, agar teatr javoblar orqali sotsa, direktga xabarlar.
- Qayerda va kimga. Teatr joylaşgan şahar va uning atrofidagi radius, tomoşabin xaritasidagi guruhga mos yoş, til.
- Sinaş uçun uçta auditoriya. Teatr profili bilan avval aloqada bölganlar. Qiziqişlari yaqin odamlar: konsertlar, kino, myuzikllar, yumor. Şahar va yoş böyiça keng auditoriya. Kim sotib olişini oldindan taxmin qilmang: eng köp çiptani siz kutmagan auditoriya olib kelişi mumkin. Bir haftadan keyin uçala auditoriya natijalarini soliştiring. Qisqa kampaniyada ikkita auditoriya yetarli.
- Rolikning uçta varianti. Parça, yuzlar körinmaydigan zal qarsaklari, kameraga gapirayotgan artist.
- Byudjetni teng böling. Har bir auditoriyaga beş kundan yetti kungaça bir xil mablağ. Har bir auditoriyada uçala rolik ham körsatiladi. Keyin auditoriya va rolikning eng yaxşi boğlamini qoldiring, qolganini öçiring.
- Qaçon boşlaş kerak. Töliq kampaniyada namoyişdan tört hafta oldin, qisqa kampaniyada uç hafta oldin, lekin bir hafta oldin emas. Yangi tomoşabin çipta olişdan oldin spektaklga bir neça marta közi tuşişi kerak.
- Nimaga qaraş kerak. Sotib oliş sahifasiga bitta ötiş qança turadi va reklamadagi promokod yoki havola orqali neçta çipta sotildi. Agar reklama kabinetida körsatiş çastotasi uçdan yuqori bölsa, yaʼni odam bitta rolikni uç martadan köp körgan bölsa, rolikni almaştiring.
- Faqat Instagram emas. Imkoniyat bölsa: 2025 yildan beri Telegram reklamasini (Telegram Ads) Özbekistonga işga tuşiriş mumkin. Lekin bu vositaçi orqali böladi, eng kam byudjet esa taxminan 500 yevro. Kiçik teatr uçun şahar Telegram kanallaridagi pulli naşrlar arzonroq, ular mahalliy auditoriyada yaxşi işlaydi.
Maʼlumot
Admixer Meta kompaniyasining Özbekistondagi rasmiy hamkori. Uning maʼlumotiga köra, 2026 yil martida Instagram va Facebook reklamasi oyiga taxminan 18,1 mln kişini qamrab olgan. Bu mamlakat aholisining 49 foizidan köp. 2024 yilda foydalanuvçilarning 41 foizga yaqini Toşkentda yaşagan. Demak, viloyatlarda ham auditoriya katta.
Reklama uçun pulni qayerdan oliş mumkinligi «Jamoa va dastlabki 90 kun» bobida yozilgan.
Blogerlar va inflyuyenserlar

Bloger yoki inflyuyenser bu naşrlarini obunaçilari kuzatib boradigan odam. Spektaklga teatr obunaçilari orasida yöq yangi tomoşabin kerak bölganda bloger taklif qilinadi: yoşlar, bolali oilalar, ançadan beri teatrga bormagan odamlar.
Teatr madaniyat muassasasi. Köp blogerlar uçun u bilan hamkorlik qilişning özi qimmatli. Bunday materialni boşqa joyda suratga oliş qiyin, u blogerning obrösini ham oşiradi. Şuning uçun pulsiz taklifdan boşlang: teatr kiriş imkoniyati va taassurot beradi, bloger esa ular haqida obunaçilariga halol aytib beradi. Bloger kerakli tomoşabinlarni aniq olib kelsa va pulsiz işlamasa, faqat şundagina pul tölaşga arziydi.
- Qanday tanlaş kerak. Bloger sizning şahringizdan, obunaçilari tomoşabin xaritasidagi guruhga mos keladi, izohlari jonli. Obunaçilari işonadigan kiçik mahalliy bloger köpinça kattasidan foydaliroq. Bolalar teatri uçun bu ota-onalar blogerlari, yoşlar uçun talaba blogerlar.
- Pul örniga nima taklif qiliş mumkin. Progonga yoki premyeraga hamrohi bilan taklif, artistlar bilan tanişuv, sahna ortida, sexlarda va repetitsiyada suratga oliş, mavsum premyeralariga doimiy taklif, teatrning ijtimoiy tarmoqlarida tilga oliş. Tayyor matn emas, balki öz sözlari bilan halol hikoya.
- Yozma kelişib oling. Nima naşr qilinadi, qaçon, neçta storis va post, alohida promokod va teatr evaziga nima beradi: taklifnomalar, kiriş imkoniyati yoki pul.
- Reklamani belgilang. «Reklama töğrisida»gi Qonunga köra tomoşabin oldida reklama turganini darhol tuşunişi kerak. 2026 yil sentabrida Raqobat qömitasi blogerlar va kanal maʼmurlariga eslatdi: reklama naşrlari «reklama» yoki «reklama huquqi asosida» sözlari bilan belgilanadi. Bloger taklifnoma evaziga işlaganda ham belgi qöyişini sörang. Bu holatda qonun böyiça belgi kerakmi, muassisdan aniqlaştiring.
- Hisoblang. Har bir blogerning öz promokodi yoki havolasi böladi. Naşrdan bir hafta ötib u neçta çipta sotgani körinadi.
Auditoriyasi teatr bilan heç boğliq bölmagan blogerni faqat qamrov uçun taklif qilmang. Obunaçilarni esa heç qaçon sotib olmang.
Öz artistlaringiz ijtimoiy tarmoqlarda
Ijtimoiy tarmoqlarda teatrning yuzi öz artistlaringiz ham bölişi mumkin. Tomoşabin odamlarni körgani keladi: yuzidan tanişadigan artist spektaklni bannerdan yaxşiroq sotadi. Bu artistning özi xohlaganda va qoidalar oldindan tuşunarli bölganda işlaydi.
Misol
Brodveydagi «Romeo + Julyetta» spektaklining yulduzlari spektakl profili uçun sahna ortini va intervyularni özlari suratga olişgan. Ular iştirokidagi roliklar qiziqişning birinçi tölqinini berdi. Londondagi Milliy teatr aktyorlar va sexlarga sahna ortini suratga oliş böyiça eslatmalar tarqatdi. Yarim yilda uning TikTok sahifasi 30 mln marta körildi.
Manba: TikTok for Business, 2025; Digital Culture Network, 2023.
- Kimni tanlaş kerak. Ijtimoiy tarmoqlarni özi yuritadigan va bu bilan şuğullanişni xohlaydigan uçtadan beştagaça artist. Heç kimni majburlamang.
- Teatr nima beradi. Nimani suratga oliş mumkinligi haqida eslatma, repetitsiyalar va sahna ortiga kiriş imkoniyati, teatrning yagona tegi, alohida promokod, minnatdorlik va teatr profilida tilga oliş.
- Qoidalar. Oxirini va asosiy sahnalarni kelişmasdan körsatmaslik. Tomoşabinlarni roziligisiz suratga olmaslik. Spektakl haqidagi har bir postda teatr tegi va çipta havolasi böladi. Şaxsiy fikrini artist teatr nomidan emas, öz nomidan naşr qiladi.
- Marom. Haftasiga repetitsiyadan bitta storis va namoyiş haftasida bitta post.
- Asosiy profil teatrda qoladi. Artistlarning naşrlarini öz sahifangizga repost qiling: artist ketsa ham, auditoriya u bilan birga ketmaydi.
Bolalar teatri spektakl personajini, masalan teatr haqida gapirib beradigan qöğirçoqni profil qahramoniga aylantirişi mumkin.
Direktdagi javoblar
Eng köp beriladigan oltita savol. Tayyor javoblarni qöl ostingizda saqlang. Quyidagi javoblar namuna sifatida berilgan: kvadrat qavslar örniga öz maʼlumotlaringizni qöying va spektakl haqidagi tafsilotlarni töğrilang.
| Savol | Javob |
|---|---|
| Çipta qança turadi? | Çiptalar [narx] sömdan boşlanadi, narxi qatorga qarab özgaradi. Zal sxemasi va çipta oliş havolada: [havola] |
| Qayerdan sotib olsam böladi? | Onlayn [havola] orqali yoki teatr kassasida [iş vaqti], telefon [raqam] |
| Spektakl qaysi tilda? | Özbek tilida, tanaffus bilan 1 soat 40 daqiqa davom etadi |
| Neça yoşdan mumkin? | 6 yoşdan boşlab bolalar uçun: qörqinçli sahnalar yöq, tanaffussiz 45 daqiqa |
| Qanday yetib borsam böladi? | Manzil [manzil], eng yaqin metro [bekat], avtoturargoh [qayerda]. Xarita: [havola] |
| Nima kiyib borsam böladi? | Ozoda kundalik kiyim mos keladi. Premyeraga köpçilik bayramona kiyinib keladi |
Köp uçraydigan xatolar
Bu bölim işga tuşirişdan oldin tekşiriş uçun. Bu yerda spektakllarni ijtimoiy tarmoqlarda va reklamada tarğib qilişdagi odatiy xatolar töplangan: ular tufayli pul va kuç sarflanadi, çiptalar esa sotilmaydi. Röyxatni körib çiqing. Agar özingizda biror narsani tanib qolsangiz, jadvalda körsatilgan bölim böyiça tuzating.
| Xato | Qanday qiliş töğri |
|---|---|
| Afişada yoki postda oltita suratdan kollaj | Bitta kuçli tasvir: telefonda kollaj ola-bula doqqa aylanadi. «Afişa» bölimi |
| «Teatr sanʼati şinavandalarini taklif qilamiz» | Janr va tuyğu tuşunarli sözlar bilan: «hamma iş teskari ketgan töy haqida komediya». «Post matni» bölimi |
| Çipta havolasi yöq reklama va postlar | Sotib oliş havolasi har bir postda, profil tavsifida va reklamada bölsin. Aks holda qiziqqan odam çiptani qayerdan olişni topa olmaydi. «Mavsum oldidan majburiy minimum» bölimi |
| Kampaniya namoyişdan bir hafta oldin boşlanadi | Qisqa kampaniya tört hafta oldin, töliq kampaniya sakkiz hafta oldin boşlanadi. Yangi tomoşabin çipta olişdan oldin spektaklga bir neça marta közi tuşişi kerak. «Kampaniya taqvimlari» bölimi |
| Ilovadagi «Tarğib qiliş» tugmasi va bitta auditoriya | Reklama kabineti va sinaş uçun uçta auditoriya, keyin eng yaxşisini qoldiring. «Pulli reklama qadam-baqadam» bölimi |
| Subtitrsiz video, asosiy narsa oxirida | Subtitrlar va asosiy lahza birinçi ikki soniyada: köpçilik ovozsiz köradi va tez varaqlab ötib ketadi. «Har bir spektakl uçun nimani suratga oliş kerak» bölimi |
| Bloger obunaçilari soniga qarab tanlangan | Obunaçilari tomoşabin xaritasidagi guruhga mos kelişiga qarab tanlang. «Blogerlar va inflyuyenserlar» bölimi |
| Qaysi kanal çipta sotganini heç kim hisoblamaydi | Har bir kanal uçun alohida promokod yoki havola, yakunlar kampaniya rejasida (10-vosita). «3-bosqiç. Hisoblaymiz» bobi |
Hisoblaymiz
Oltita körsatkiç va har birining jufti, raqamlarni qayerdan oliş, çiptani nima sotgani va har oy bir sahifalik hisobot.

Bu bobda
- Oltita körsatkiç
- Raqamlarni qayerdan oliş kerak
- Çiptalar nima tufayli sotildi
- Marom
Hisoblaş nima işlayotganini va nima işlamayotganini köriş uçun kerak. Şunda qarorni taxminga qarab emas, raqamlarga qarab qabul qilasiz. Buning uçun murakkab tizimlar kerak emas: mavsum jadvali, tomoşabin sörovnomasi va oyiga bitta hisobot yetarli. Bob törtta savolga javob beradi: qaysi raqamlarga qaraş, ularni qayerdan oliş, çiptalar nima tufayli sotilganini qanday biliş va qanday maromda hisoblaş kerak.
Oltita körsatkiç
Teatr har oy oltita körsatkiçga qaraydi. Har birining jufti bor: şunda birining ösişi ikkinçisining pasayişini yaşirmaydi. Masalan, zalni bepul çiptalar bilan töldiriş mumkin, lekin unda bir joydan tuşum kamayadi. Birinçi mavsumda uçta juft yetarli: kontakt qoldirilgan xaridlar uluşi va baza hajmi, zalning töliqligi va bir joydan tuşum, oqşom bahosi va sörovnomalar soni. Kontakt qoldirilgan xaridlar uluşi yarmidan oşganda qolganlarini ham qöşing.
| Körsatkiç | Uning jufti | Nima uçun |
|---|---|---|
| Tomoşabin kontakt qoldirgan xaridlar uluşi | Kontaktlar bazasining hajmi | Kontakt bölmasa, tomoşabinni qayta taklif qilib ham, kim qaytganini hisoblab ham bölmaydi. Bu birinçi körsatkiç, hamma iş undan boşlanadi |
| Zalning töliqligi | Zaldagi bir joydan tuşum | Bepul çiptalar bilan tölgan zal sotilgan çiptalar bilan tölgan zalga teng emas |
| Yangi tomoşabinlar uluşi | Qaytib kelganlar uluşi | Yangilari kelsa va eskilari qaytsa, teatr ösadi |
| Vauçer bilan kelganlar | Qaytib kelib, çiptani özi sotib olganlar | Vauçer bilan işlaşning asosiy ölçovi |
| Arzon joylar kvotasidan band joylar | Qolgan joylarning örtaça narxi | Narxlar oşganda arzon joylar qisqarmasligi kerak |
| Oqşom bahosi, 0 dan 10 gaça | Töldirilgan sörovnomalar soni | Sörovnomasiz baho heç narsani anglatmaydi |

Qanday hisoblaş kerak. Barça raqamlar mavsum jadvali va sörovnomalardan olinadi. Köp qismini mavsum jadvalining özi hisoblaydi.
- Kontakt qoldirilgan xaridlar uluşi. Tomoşabin telefon raqami va roziligini qoldirgan xaridlar sonini oydagi barça xaridlar soniga böling. Kontaktlar bazasining hajmi: oy oxirida bazada neçta raqam borligi.
- Zalning töliqligi. Band joylar sonini, yaʼni sotilgan, vauçerli va bepul joylarni, barça namoyişlardagi zal joylari soniga böling. Bir joydan tuşum: çiptalardan tuşgan pulni barça namoyişlardagi zal joylari soniga böling.
- Yangi va qaytib kelganlar uluşi. Kontakti bor yoki sörovnoma töldirgan tomoşabinlar orasida neçtasi birinçi marta kelgani va neçtasi avval ham kelganini sanab çiqing. Har bir guruhni şunday tomoşabinlarning umumiy soniga böling.
- Vauçer. Vauçer bilan neçta joy band bölgani va şu odamlardan neçtasi keyin öz puliga çipta sotib olgani.
- Arzon joylar kvotasi. Kvotadagi band joylar sonini kvotadagi barça joylar soniga böling. Qolgan joylarning örtaça narxi: qolgan joylardan tuşgan pulni ularning soniga böling.
- Oqşom bahosi. Sörovnomadagi oqşom bahosi haqidagi savolga berilgan javoblarning örtaçasi va u hisoblangan sörovnomalar soni.
Hisob misoli. Zal 300 örinli, bir oyda 10 ta namoyiş, jami 3000 joy. Şulardan 2100 tasi band. Zalning töliqligi: 2100 ni 3000 ga bölamiz, bu 70%.
Kontakt qoldirilgan xaridlar uluşi yarmidan kam ekan, yangi va qaytib kelganlar uluşini faqat taxminan baholaş mumkin. Bu uluşni oşirişga onlayn sotuv yordam beradi. Kassada xarid paytida rozilik belgisi bilan olingan telefon raqami va dasturçadagi sörovnoma QR-kodi ham yordam beradi.
Raqamlarni qayerdan oliş kerak
Raqamlar mavsum jadvali va sörovnomadan olinadi. Raqamlar ortida nima turganini fikrlar tuşuntirib beradi. Uçala manbani mavsumning birinçi namoyişidan boşlab yuriting: darhol yozilmagan narsani keyin tiklab bölmaydi.
- Mavsum jadvali. Har bir namoyiş bitta qatorda: zaldagi joylar, pulga sotilgani, ulardan kontakt qoldirilgani, vauçer bilan, bepul va taklifnoma bilan berilgani, tuşum. Vauçerli va bepul joylar sotilganlardan alohida yoziladi.
- Sörovnoma. 6-vositadagi asosiy sörovnoma taşrifdan keyin töldiriladi. Unda ön ikki savoldan iborat asos bor. Raqamlarni soliştiriş uçun bu asos qöllanmadan foydalanadigan barça teatrlarda bir xil. Sörovnoma dasturçadagi QR-kod orqali oçiladi yoki ertasi kuni yuboriladi, töldiriş uç daqiqadan oşmaydi. Boşlaş uçun mavsumda yuzta sörovnoma yetarli.
- Fikrlar. Xaritalar, ijtimoiy tarmoqlar, foyedagi suhbatlar. Zal maʼmuri haftada bir marta uçta asosiy mulohazani yozib qöyadi.
Çiptalar nima tufayli sotildi
Pulni işlaydigan narsaga sarflaş uçun har bir xaridor qayerdan kelganini biliş kerak. Buni hisoblamasangiz, reklama, blogerlar va postlar bir-biriga qöşilib ketadi. Keyingi kampaniyada nimani takrorlaş kerakligi esa nomaʼlum bölib qoladi. Quyida buni bilişning uçta usuli va natijalar jamlanadigan hisobot qatori keltirilgan.
- Har bir kanal uçun alohida promokod. Reklama uçun, har bir bloger uçun, har bir artist uçun alohida. Agar çipta servisi promokodlarni qöllamasa, alohida havoladan foydalaning.
- Havoladagi belgi. Havola oxiridagi qisqa «dum» çipta servisi hisobotida xaridor qayerdan kelganini körsatadi. Teatr bunday hisobotni köra oladimi, buni çipta operatoridan aniqlaştiring.
- «Qayerdan bildingiz» savoli. Buni kassada va tomoşabin sörovnomasida sörang. Öşa yerda odam qaysi tumandan kelganini ham sörang.
- Oylik hisobotdagi bitta qator. Qança sarflandi, promokod va havolalar orqali neçta çipta sotildi, qança tuşum böldi va xarajat bilan tuşum örtasidagi farq qança.
Marom
Raqamlarga muntazam qaralsa va ular asosida qaror qabul qilinsagina ulardan foyda bor. Şuning uçun hisobning öz maromi bor, u har oy va har mavsum bir xil:
| Qaçon | Nima qilamiz |
|---|---|
| Har bir namoyişdan keyin | Kassir yoki zal maʼmuri mavsum jadvalini töldiradi, marketing uçun masʼul fikrlarni öqiydi |
| Oyning birinçi haftasi | Bir sahifalik oylik hisobot va direktor bilan suhbat: nima çiqdi va keyingi oy uçun uçta qaror |
| Mavsum oxiri | Öşa qatorlar böyiça mavsum hisoboti. U keyingi mavsumni rejalaştirişning boşlanişi ham böladi |
Ğoya
Yangi tomoşabinlar qaytib keliş-kelmasligini özingizda hisoblab köring: buning uçun kontaktlar bazasi kerak. Kim birinçi marta çipta olganini belgilab qöying. Bir yildan keyin ulardan neçtasi yana çipta olganini köring. Birinçi yil boşlanğiç nuqta böladi, keyin u bilan soliştiring.
Vosita 1
Mavsum jadvali. Har bir namoyiş bitta qatorga yoziladi, yakunlarni jadvalning özi hisoblaydi.
Vosita 6
Tomoşabin sörovnomalari. Uçta sörovnoma: xariddan keyin, taşrifdan keyin va pedagoglar uçun.
Vosita 7
Oylik hisobot. Bir sahifa: sotuv, zalning töliqligi, tomoşabinlar qayerdan kelgani.
Agar siz bolalar teatri bölsangiz
Taassurotni bola oladi, tanlaydigan va pul tölaydigan esa katta yoşdagi odam. Quyida faqat bolalar teatrida farq qiladigan narsalar.

Bu bobda
- Ikki auditoriya: bola va kattalar
- Yoşni söz bilan yoziş
- Maktablar va boğçalar
- Oilaviy taşrif
- Tarğibot
- Qöşimça nimani hisoblaş kerak
Bolalar teatri ham öşa uçta bosqiç böyiça işlaydi: rejalaştiramiz, bajaramiz, hisoblaymiz. Lekin uning öz xususiyatlari bor: zalda ikki auditoriya böladi, mavsum maktab taqvimiga moslanadi, yana bir neçta körsatkiçni qöşimça hisoblaş kerak. Bu bobda faqat farq qiladigan jihatlar bor. Qolgan hamma narsani asosiy boblardan oling.
Ikki auditoriya: bola va kattalar
Bolalar spektaklida teatrning ikki tomoşabini böladi. Bola taassurot oladi, katta yoşdagi odam esa tanlaydi va pul tölaydi. Kattalar uç xil böladi: ota-ona, buvi yoki bobo, öqituvçi yoki tarbiyaçi. Ota-ona, buvi va bobo uçun yoş, davomiylik, vaqt va narx muhim. Öqituvçi va tarbiyaçi uçun spektakl qaysi sinfga möljallanganini va kimga qönğiroq qilişni biliş muhim.
Taassurot oladi
Tanlaydi va tölaydi
Nima kutadi: qiziqarli, qörqinçli emas, zerikarli emas, juda uzoq emas
Qanday körsatamiz: afişada qahramon, tuşunarli syujet, bolani band qiladigan foye
va teatrdagi butun oqşom
Nima kutadi: yoş, davomiylik, oila uçun narx, bufet, hojatxonalar
Qanday körsatamiz: söz bilan yozilgan yoş, har afişada davomiylik, oilaviy çipta
Nima kutadi: taniş nom, kunduzgi namoyiş, qulaylik
Qanday körsatamiz: nomda maşhur ertak, afişada kunduzgi namoyişlar, teatrgaça va zaldagi joygaça tuşunarli yöl
Nima kutadi: spektakl qaysi sinf uçun, kimga qönğiroq qiliş, qanday yetib boriş
Qanday körsatamiz: dars uçun varaq, teatrda bitta masʼul, maktablar uçun namoyişlar jadvali
Afişa va video bola bilan gaplaşadi. Yoş, davomiylik va narx esa tanlaydigan va pul tölaydigan kattalar bilan gaplaşadi.
Yoşni söz bilan yoziş
Majburiy «0+» belgisining özi ota-onaga kam narsa aytadi: unga bir yoşli gödak ham, olti yoşli bola ham töğri keladi. Uning yoniga söz bilan yozing: «3 yoşdan 6 yoşgaça bölgan bolalar uçun, qörqinçli sahnalarsiz, tanaffussiz 45 daqiqa, zaldan çiqiş mumkin». Bu işonç qozonişning eng arzon yöli.
Misol
Londondagi «Yunikorn» (Unicorn) bolalar teatri har bir spektakl uçun tor yoş oraliğini körsatadi: «3 yoşdan 7 yoşgaça bölgan bolalar uçun», «6 oylikdan 18 oylikkaça bölgan bolalar va ularga hamroh kattalar». Maktablar uçun yoş sinflar bilan ham yoziladi, şunda öqituvçi öz sinfini darhol köradi.
Manba: Unicorn Theatre sayti.
Maktablar va boğçalar

Bolalar teatri uçun maktab va boğçalar iş kunlaridagi doimiy tomoşabindir. Lekin bir marta kelgan sinf köpinça qaytib kelmaydi. Vazifa şundan iborat: öqituvçi va ota-onalar spektaklni oson tanlay olsin, maktab taşrifi esa oilaviy taşrifga aylansin.
Teatr uçun sinfning spektaklga kelişi ixtiyoriy: ota-onalar rozi bölmasa, bola bormaydi. Teatr öqituvçidan pul yiğişni söramaydi va maktabga çipta böyiça reja qöymaydi. Çipta pulini ota-onalar tölaydi. Sinf birga ötirişi uçun teatr unga joy ajratib qöyadi va havola yoki kod beradi. Şu orqali har bir oila öz çiptasini onlayn yoki kassadan sotib oladi. Maktablar uçun namoyişlarni darsdan keyingi vaqtga va taʼtil kunlariga qöying. Agar maktab boşqa vaqtni sörasa, qarorni maktab maʼmuriyati qabul qiladi.
Beşta qadam:
- Maktab va boğçalar uçun bitta masʼul tayinlang, uning telefon raqamini öqituvçilarga bering.
- Avgust va dekabrda namoyişlar jadvalini öqituvçilarga yuboring va uni ota-onalarga yetkazişni sörang. Bu teatrning taklifi, taşriflar rejasi emas.
- Har bir spektaklga bir sahifalik dars uçun varaq tayyorlang: spektakl nima haqida, sinfda suhbat uçun uçta savol, keyin nimani öqiş mumkin.
- Öqituvçi orqali ota-onalarga taklifnoma bering: qahramon tasviri, sanalar va çipta havolasi tuşirilgan oçiq xat.
- Pedagoglardan qisqa sörovnoma yiğib boring.
Sinf faqat ota-onalarning yozma roziligi bilan suratga olinadi va naşr qilinadi. Bu rozilik öqituvçi orqali topşiriladi.
Oilaviy taşrif

Dam oliş kunlari bolalar teatri oilalar uçun işlaydi. Oila teatrga hamma uçun qulay bölgandagina boradi. Bola zerikmasligi, spektakl esa uzoq çözilmasligi kerak. Kattalar qança vaqt va qança pul ketişini oldindan bilişi kerak. Buning uçun nima kerak:
- Kiçkintoylar uçun spektakl tanaffussiz 45 daqiqadan oşmasin. 7 yoş va undan katta bolalar uçun bitta tanaffus bilan bir yarim soatdan oşmasin.
- Oila uçun qulay vaqt: dam oliş kunlari soat 11:00 va 14:00.
- Foye bir soat oldin oçiladi, u yerda şuğullanadigan narsa bor: master-klass, qahramon bilan fotozona, kitoblar.
- Bolalar uçun bufet: suv, şarbat, oddiy taom, tuşunarli narxlar.
- Ikki katta va ikki bola uçun oilaviy çipta törtta alohida çiptadan arzon; mavsumga oilaviy abonement.
Misol
Londondagi «Polka» (Polka) bolalar teatri foyeda bepul öyin zonasi taşkil qildi: spektaklgaça bolalar şuğullanadigan narsa bor.
Manba: Theatre Weekly, 2021.
Nogironligi bölgan bolalar. Ular PF-103 böyiça vauçer oladiganlar qatoriga kiradi. Ularning köpçiligiga alohida spektakl emas, balki maxsus tayyorlangan namoyiş kerak: ovoz pastroq, yoruğlik yumşoqroq, harakatlaniş va çiqiş mumkin, tinç xona bor.
Zal qoidalari. Bolalar teatri ularni «Teatrdagi oqşom» va «Odob va kiyiniş qoidalari» bölimlaridan oladi. [Bolalar teatrlaridan aniqlaştiriş kerak: kiçkintoy bilan keçikib kelganlar qanday kiritiladi va spektakl paytida zaldan çiqiş mumkinmi.]
Tarğibot

Bola afişa öqimaydi, qarorni kattalar qabul qiladi. Şuning uçun bolalar spektaklini ota-onalar va öqituvçilar bor joylarda tarğib qiling: maktab va uylarning Telegram çatlari, ota-onalar hamjamiyatlari, boğçalar va tögaraklar. Sahnani emas, zalni körsating: orqadan yoki uzoqdan suratga olingan kulgi va olqişlar. Bolalarning yuzini faqat ota-onalarning yozma roziligi bilan körsating. Ota-onalardan fikr qoldirganda bola yoşini yozişni sörang: bu boşqa ota-onalarga tanlaşda yordam beradi. Haftaning asosiy naşrini çorşanba yoki payşanba kuni çiqaring: oilalar şu kunlari dam oliş kunlarini rejalaştiradi.
Qöşimça nimani hisoblaş kerak
Bolalar teatri «3-bosqiç. Hisoblaymiz» bobidagi oltita körsatkiçga özining uçta körsatkiçini qöşgani maʼqul. Ular maktab va oila örtasidagi boğliqlik işlayaptimi, şuni körsatadi:
- Oilaviy va guruhli taşriflar uluşi.
- Maktab taşrifidan keyin neçta oila özi keldi.
- Sörovnoma böyiça pedagoglar bergan baho.
08
Tez yordam

Agar namoyişgaça bir haftadan kam vaqt qolgan bölsa, «1-bosqiç. Mavsumni rejalaştiramiz» bobidagi «Agar joylar sotilmayotgan bölsa» xatboşisidan boşlang. Quyida belgilanmagan har bir bandni keyingi namoyişgaça tuzating.
1. Eʼtiborni tortadigan narsa bormi
- Spektakl haqidagi birinçi jumlada taniş narsa bor: muallif, syujet, ekranizatsiya, artist.
- Janr tuşunarli sözlar bilan aytilgan, masalan «töy haqida komediya».
- Spektakl kimga möljallangan va odam nimani his qilişi tuşunarli.
- Faqat surat emas, jonli spektaklning qisqa videosi ham bor.
- Tomoşabinlarning fikrlari bor va ular odamlar spektakl tanlaydigan joyda körinadi.
2. Kampaniya işlayaptimi
- Kampaniya namoyişdan kamida bir oy oldin boşlangan.
- Spektakl tomoşabin xaritasidagi qaysi guruhga qaratilgani aniq va afişa şu guruhning tilida gapiradi.
- Afişaning har bir varianti «Afişa» bölimidagi sakkizta band böyiça tekşirilgan.
- Spektakl haqidagi naşrlar har hafta çiqadi.
- Artistlar öz ijtimoiy tarmoqlarida spektakl haqida gapiradi.
- Hamkorlar va ambassadorlar anons va öz promokodlarini olgan.
- Kontaktlar bazasidagi tomoşabinlarga şaxsiy taklif yuborilgan.
3. Sotib oliş osonmi
- Çiptani telefondan köpi bilan uç qadamda sotib oliş mumkin.
- Har bir naşrda xarid havolasi bor.
- Narx va zal sxemasi xarid qilişdan oldin körinadi, arzon joylar bor.
- Davomiylik, tanaffus, til va spektakl soat neçada tugaşi körsatilgan.
- Oilaviy yoki guruh çiptasi bor.
- Qanday yetib boriş va maşinani qayerga qöyiş yozilgan.
- Tomoşabinlarning xabarlariga bir kun içida javob beriladi.
09
2-kitobni qaçon oçiş kerak
2-kitob «Pozitsiya va qiyofa» teatr brendi va uning qanday körinişi haqida. Teatrning afişalari, postlari va lavhalari turliça köringanda yoki teatr haqidagi sözlar sahnada qöyilayotgan narsaga mos kelmay qolganda u kerak böladi.
Teatrda törtta narsa tayyor bölganda uni oçing: tomoşabin xaritasi (3-vosita), şahardagi oqşom xaritasi (4-vosita), bir jumlalik vaʼda va tekşirilgan majburiy minimum. Tekşirilgan degani, nima işlayotganini va nimani oxiriga yetkaziş qolganini bilasiz. Hammasini oxirigaça tugatiş şart emas.
Qolganini kutmasdan, 2-kitobdan beşta bölimni oliş mumkin: «Belgi», «Rang», «Şrift», «Afişa şabloni» va «Bino». «Afişa şabloni» bölimida afişa va post uçun tayyor şablon bor (17-vosita).
10
Vositalar
Ön ikki şaklni qöllanma saytidan yuklab oliş mumkin: theatres.manobranding.uz/uz-lat/forms. Şakllar kompyuterda töldiriladi yoki çop etiladi. Jadvallar körsatkiçlarni özi hisoblaydi.
| № | Vosita | Bosqiç | Format |
|---|---|---|---|
| 1 | Mavsum jadvali | Hisoblaymiz | Excel |
| 2 | Öz-özini tekşiriş | Rejalaştiramiz | Excel |
| 3 | Tomoşabin xaritasi | Rejalaştiramiz | Word |
| 4 | Şahardagi oqşom xaritasi | Rejalaştiramiz | Word |
| 5 | Çek-listlar va dekoratsiyalar pasporti: afişa, mavsum dasturi, dasturça, bufet | Bajaramiz | Word |
| 6 | Tomoşabin sörovnomalari: xariddan keyin, taşrifdan keyin, pedagoglar uçun | Hisoblaymiz | Word |
| 7 | Oylik hisobot | Hisoblaymiz | Excel |
| 8 | Briflar: afişa va kampaniya, sayt, qiyofani yangilaş, tadqiqot | Bajaramiz | Word |
| 9 | Direktor uçun eslatma | Hisoblaymiz | Word |
| 10 | Spektakl kampaniyasi rejasi | Bajaramiz | Excel |
| 11 | Bir oylik naşrlar rejasi | Bajaramiz | Excel |
| 12 | Marketing uçun masʼulning lavozim yöriqnomasi | Jamoa | Word |
Vosita 8
Briflar. Afişa va spektakl kampaniyasi, sayt, qiyofani yangilaş va tadqiqot uçun briflar.
Mutaxassis qaçon kerak. Bir neça yilda bir marta qilinadigan yoki alohida mahorat talab qiladigan işlarni brif asosida buyurtma qilgan maʼqul. Bular belgi va afişalar tizimini yangilaş, treyler suratga oliş, mavsum oçilişi uçun katta kampaniya, sörov yoki fokus-guruhlar. Töldirilgan brifning özi topşiriq, natija ham u böyiça qabul qilinadi. Teatr ijroçi bilan şartnomani davlat xaridlari qoidalari böyiça tuzadi. Brifdan oldin buxgalteriyadan qaysi xarid usuli mos kelişi va u qança vaqt olişini sörang.
11
Luğat
Sözlar alifbo tartibida joylaşgan. Har birining yonida u haqda batafsil qayerda yozilgani körsatilgan.
| Söz | Maʼnosi | Kitobning qayerida |
|---|---|---|
| Abonement | Mavsumdagi bir neçta spektakl bitta narxda | 1-bosqiç, «Biz nimani taklif qilamiz» |
| Avatar | Ijtimoiy tarmoqlar va messenjerlardagi profilning kiçik dumaloq rasmi | 1-bosqiç, «Mavsum oldidan majburiy minimum» |
| Ambassador | Atrofidagilar işonadigan va teatr haqida öz tanişlariga gapirib beradigan odam (talabalar faoli, şahar kanalini yurituvçi, mahallaning faol aʼzosi) | 2-bosqiç, «Hamkorlar va ambassadorlar» |
| Arzon joylar kvotasi | Yoşlar, talabalar va oilalar uçun past narxdagi joylarning bir qismi | 1-bosqiç, «Biz nimani taklif qilamiz» |
| Auditoriya | Reklamada: eʼlon körsatiladigan odamlar guruhi, masalan, şaharning 18 yoşdan 35 yoşgaça bölgan aholisi | 2-bosqiç, «Pulli reklama qadam-baqadam» |
| Boğlam | Reklamada: bitta auditoriya va bitta rolikning birikmasi | 2-bosqiç, «Pulli reklama qadam-baqadam» |
| Brif | Mutaxassisga beriladigan qisqa yozma topşiriq | «Vositalar» bobi |
| Vauçer | PF-103 farmoniga köra teatr, kino yoki konsertga beriladigan bepul davlat sertifikati | 1-bosqiç, «Biz nimani taklif qilamiz» |
| Dars uçun varaq | Öqituvçi uçun bir sahifa: spektakl nima haqida va sinf bilan nimani muhokama qiliş mumkin | «Agar siz bolalar teatri bölsangiz» bobi |
| Dekoratsiyalar pasporti | Spektakl kartoçkasi: dekoratsiya va kostyumlarda nima eskirgani, tekşiruv sanasi bilan | 2-bosqiç, «Teatrdagi oqşom» |
| Direkt | Instagram tarmoğidagi şaxsiy xabarlar | 2-bosqiç, «Direktdagi javoblar» |
| Yopiq namoyiş | Butun zalni bitta kompaniya yoki taşkilot sotib oladigan spektakl | 1-bosqiç, «Tomoşabinimiz kim» |
| Zalning töliqligi | Zaldagi band joylar uluşi | 3-bosqiç, «Oltita körsatkiç» |
| Kiriş spektakli | Yangi tomoşabin osongina boşlay oladigan tuşunarli spektakl | 1-bosqiç, «Biz nimani taklif qilamiz» |
| Kontaktlar bazasi | Teatr xabarlarini olişga rozi bölgan tomoşabinlarning telefon raqamlari | 2-bosqiç, «Kontaktlar bazasi» |
| Mavsum dasturi | Teatr mavsumda nimalarni körsatişi röyxati, oldindan qança maʼlum bölsa, şunça: sanalar, narxlar va abonementlar bilan | 1-bosqiç, «Mavsum dasturi» |
| Mavsum jadvali | Har bir namoyiş bitta qatorga yoziladigan jadval: joylar, sotuvlar, kontaktlar, vauçerlar, bepul joylar, tuşum | 3-bosqiç, «Raqamlarni qayerdan oliş kerak» |
| Majburiy minimum | Reklama va naşrlar olib boradigan törtta joy: ijtimoiy tarmoqlardagi profil, sayt, çipta sotib oliş sahifasi va xaritalardagi teatr kartoçkasi | 1-bosqiç, «Mavsum oldidan majburiy minimum» |
| Narx zonalari | Zalning narxi turliça bölgan qismlari, masalan, parterning oldingi qatorlari, örtasi va balkon | 1-bosqiç, «Biz nimani taklif qilamiz» |
| Premyeradan oldingi namoyiş | Rasmiy premyeradan oldin öz tomoşabinlari uçun namoyiş, köpinça arzonroq | 1-bosqiç, «Tomoşabinimiz kim» |
| Promokod | Çipta sotib olişda kiritiladigan söz yoki kod; u orqali xaridorni qaysi kanal olib kelgani körinadi | 3-bosqiç, «Çiptalar nima tufayli sotildi» |
| Profil tavsifi | Ijtimoiy tarmoqlarda profil nomi ostidagi tavsif | 1-bosqiç, «Mavsum oldidan majburiy minimum» |
| Reklama kabineti | Instagram va Facebook tarmoqlarida reklamani sozlaş va tekşiriş uçun Meta servisi (Ads Manager) | 2-bosqiç, «Pulli reklama qadam-baqadam» |
| Spektakl kampaniyasi | Bitta spektaklni sotiş va tomoşabinni qaytariş uçun teatr qiladigan barça işlar. Premyera uçun töliq kampaniya namoyişdan sakkiz hafta oldin boşlanadi, qisqa kampaniya tört hafta oldin | 2-bosqiç, «Kampaniya taqvimlari» |
| Storislar | Instagram va Telegram tarmoqlaridagi bir sutkadan keyin yöqoladigan qisqa naşrlar | 2-bosqiç, «Naşrlar haftasi» |
| Taklifnoma joylari | Muassis va boşqa taşkilotlarning xatlari asosida teatr bepul beradigan joylar | 3-bosqiç, «Raqamlarni qayerdan oliş kerak» |
| Teatr vaʼdasi | Tomoşabin teatringizda bir oqşomda nima olişi haqidagi bitta jumla | 1-bosqiç, «Biz nimani vaʼda qilamiz» |
| Teatr döstlari klubi | Doimiy tomoşabinlar guruhi: çiptalarni boşqalardan oldin oliş, artistlar bilan uçraşuvlar, kiçik çegirmalar | 1-bosqiç, «Tomoşabinimiz kim» |
| Tomoşabin xaritasi | Tomoşabinlarning ikki yoki uç guruhi uçun jadval: guruh oqşomdan nima kutadi, teatr unga nimani vaʼda qiladi, uni qayerdan topiş va nima bilan uşlab qoliş mumkin | 1-bosqiç, «Tomoşabinimiz kim» |
| Çipta servisi | Çiptalar onlayn sotiladigan sayt yoki ilova; uning egasi çipta operatori | 1-bosqiç, «Mavsum oldidan majburiy minimum» |
| Şahardagi oqşom xaritasi | Odam şu oqşomni yana nimaga sarflaşi mumkinligi va teatr nimasi bilan yutişi haqidagi jadval | 1-bosqiç, «Oqşom uçun kim bilan raqobatlaşamiz» |
| Yangi tomoşabin | Teatrga heç bormagan yoki ançadan beri bormagan odam | «Asosiy sözlar» |
| Qamrov | Naşr yoki reklamani körgan odamlar soni | 2-bosqiç, «Pulli reklama qadam-baqadam» |
| Havoladagi belgi | Havola oxiridagi qöşimça; u orqali hisobotda xaridor qayerdan kelgani körinadi | 3-bosqiç, «Çiptalar nima tufayli sotildi» |
12
Manbalar
Röyxatda kitob tayangan hujjatlar, tadqiqotlar va naşrlar bor. Har bir misolning manbasi uning yonida körsatilgan. Yana köp misollar qöllanma saytidagi misollar kutubxonasida jamlangan: theatres.manobranding.uz/uz-lat/examples.
Özbekiston hujjatlari
- Prezidentning 2024 yil 22 noyabrdagi PQ-399-son «Teatrlarning jamiyat madaniy hayotidagi ahamiyatini oşiriş va ular faoliyatini yanada qöllab-quvvatlaş çora-tadbirlari töğrisida»gi qarori. lex.uz
- Prezidentning 2026 yil 2 iyundagi PF-103-son «Madaniyat, sanʼat va adabiyot sohalarini yanada rivojlantiriş böyiça keng kölamli çora-tadbirlar töğrisida»gi farmoni. president.uz
- «Şaxsga doir maʼlumotlar töğrisida»gi Qonun (2019 yil 2 iyuldagi ÖRQ-547-son), 2026 yil 26 martdagi özgartişlar bilan.
- «Bolalarni ularning soğliğiga zarar yetkazuvçi axborotdan himoya qiliş töğrisida»gi Qonun (2017 yil 8 sentabrdagi ÖRQ-444-son), 17-modda.
- Vazirlar Mahkamasining 2018 yil 22 oktabrdagi 848-son qarori, axborot mahsulotini yoş böyiça tasniflaş töğrisidagi nizom. lex.uz
- «Reklama töğrisida»gi Qonun (2022 yil 7 iyundagi ÖRQ-776-son).
Tadqiqotlar va naşrlar
| Nima haqida | Manba |
|---|---|
| Drama spektakllariga bormaydiganlar: xavotirlar va boriş sabablari | Indigo Ltd., Theatre Nation Partnerships uçun: Drama Audiences Insight Report, 2024; Developing Drama Audiences: A Toolkit, 2025 |
| Admixer maʼlumotlariga köra Özbekistondagi Meta foydalanuvçilari | Anhor.uz, 06.03.2024; Spot.uz, 22.04.2026 |
| «Şaxsga doir maʼlumotlar töğrisida»gi Qonundagi özgartişlar va maʼlumotlarni saqlaş uçun davlatlar röyxati | Kun.uz, 28.03.2026; Spot.uz, 04.08.2026 |
| Raqobat qömitasining ijtimoiy tarmoqlardagi reklama haqidagi xabari | Spot.uz, 03.09.2026 |
| Özbekiston uçun Telegram Ads | ppc.world, 28.02.2025 |
| Çipta servislaridagi teatr sahifalari | Afisha.uz va iTicket.uz, 2026 yil noyabrda tekşirilgan |
Misollar
| Nima haqida | Manba |
|---|---|
| Puşkin kartasi | Mail Finansi, VTB maʼlumotlariga köra, 15.09.2026 |
| «Ilhom» teatrining «Kray» spektakli | Afisha.uz, 06.10.2026 |
| Navoiy nomidagi Katta teatr çiptalarining onlayn sotuvi | Afisha.uz, 20.10.2025 |
| Vaxtangov teatrining xat tarqatiş bazasi | Unisender, 28.02.2026 |
| Curve teatri: Handbagged spektakli kampaniyasi | Theatre Nation Partnerships vebinari, 03.02.2026 |
| Sahna ortidan roliklar: Brodveydagi «Romeo + Julyetta» | TikTok for Business, 2025 |
| Londondagi Milliy teatrning TikTok sahifasi | Digital Culture Network, 2023 |
| «Yunikorn» bolalar teatri: yoşni söz bilan yoziş | Unicorn Theatre sayti |
| Rekonstruksiyadan keyingi «Polka» bolalar teatri | Theatre Weekly, 2021 |

